ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ١٩٢ - باب محاسبه (و حساب كردن) عمل
٥-
حضرت صادق عليه السّلام فرمود: خودت را براى خودت بردار (يعنى از خودت براى خودت استفاده كن) و اگر بر ندارى ديگرى تو را برندارد.
شرح
- يعنى از وجود خودت بنفع خود استفاده كن و اگر نكنى ديگرى از تو بنفع تو استفاده نكند. مجلسى (ره) گويد: يعنى نفس خود را از جاهاى پست دنيا و آخرت بردار، و يا اينكه نفس خود را براى رسيدن ببهشت و درجات عاليه بر مركب اطاعتها و اعمال صالحه سوار كن، و آنچه ديگران انجام دهند اگر بوصيت تو باشد كه از كارهاى او است (و نتيجهاش عايد او گردد) و اگر بوصيت تو نباشد چندان نفعى نبخشد و گذشته اعتمادى بر آن نيست.
٦-
حضرت صادق عليه السلام بمردى فرمود: تو را طبيب خودت كردهاند، و درد را هم برايت گفتهاند و نشانه سلامتى را نيز بتو ياد دادهاند، و بدار و هم تو را راهنمائى كردهاند اكنون بنگر تا چگونه در باره آن رفتار كنى.
شرح
- مجلسى (ره) گويد: درد همان اخلاق زشت و گناهان كشنده است، و نشانه سلامتى همان نشانههائيست كه خدا و رسول و ائمه اطهار فرمودهاند مانند اول سوره مؤمنون و ساير آنچه در اوصاف مؤمنين و متقين گفته شده است و بسيارى از آنها گذشت، و دارو توبه و استغفار است و هم چنين همنشينى با اخيار و پرهيز كردن از اشرار و زهد در دنيا و تحقيق در اطراف امراض جسم كردن و مداواى هر كدام را بضد خودش ... تا آنجا كه گويد: «اكنون نگاه كن ببين چگونه در رسيدگى بخودت قيام كنى، و دردهاى آن را درمان كنى، و اگر در اين باره كوتاهى كنى خود را كشتهاى و هر كه خودكشى كند سزايش تا ابد دوزخ است.
٧-
و نيز آن حضرت عليه السّلام بمردى فرمود: دل خود را (بمنزله) رفيقى خوش كردار، يا فرزندى سپاسگزار قرار ده، و كردارت را (بمنزله) پدرى كه از او پيروى كنى، و نفس (اماره) خود را (بجاى) دشمنى كه با او نبرد ميكنى، و مالت را (بمنزله) عاريتى كه برگردانى.
٨-
و نيز آن حضرت عليه السّلام فرمود: خويشتن را از آنچه زيانش رساند باز گير (و دست نفس را از