ترجمه اصول کافي شيخ کليني - مصطفوى، سيد جواد - الصفحة ٨٤ - معناى بدعت (در ترجمه)
و در باره آنها بد گوئيد، و آنها را با برهان و دليل خفه كنيد كه (نتوانند در دل مردم القاء شبهه كنند و) نتوانند بفساد در اسلام طمع كنند، و در نتيجه مردم از آنها دورى كنند و بدعتهاى آنها را ياد نگيرند، و خداوند در برابر اين كار براى شما حسنات بنويسد و درجات شما را در آخرت بالا برد.
شرح
- مجلسى (ره) گويد: گويا مقصود از اهل ريب آنهائى هستند كه در دين شك كنند. و مردم را با القاء شبهات بشبهه اندازند، و گفته شده: كه مقصود كسانى هستند كه پايه دين آنها بر گمان و اوهام فاسده بنا نهاده شده مانند علماى اهل خلاف؛ سپس كلام مصباح اللغة را در معناى بدعت ذكر كرده، و پس از آن فرمايد: بدعت در عرف شرع بآن چيزى گويند كه پس از رسول خدا (ص) پديدار گشته و در باره خصوص آن نصى نرسيده و داخل در تحت دستورات عمومى هم نباشد يا بطور خصوص يا عموم از آن نهى شده، و آنچه در عمومات (واجبه يا مستحبه) داخل است بدعت شامل آن نگردد مانند ساختن مدارس و امثالش كه داخل در عمومات (مستحبه) سكنا دادن بمؤمن و كمك كردن بآنها است، و مانند تأليف كتابهاى علمى كه داخل در كمك بعلوم شرعيه است، و مانند، (و پوشيدن يا دوختن) جامهها و يا خوردن غذاهائى كه در زمان رسول خدا (ص) نبوده كه داخل در عمومات حليت (زينت و أكل) است و نهيى در باره آنها نرسيده، و آنچه داخل در اين گونه عمومات است تا بدان خصوصيتى ندهند بدعت نيست، و گر نه اگر بصورت خاصى انجام دهند كه دليل و نصى نداشته باشد بدعت گردد، مانند اينكه نماز بهترين موضوعست و در هر وقت و زمان انجام آن مستحب است اما اگر همين نماز را در وقت مخصوص و مكان مخصوص و ركعات مخصوصى بدون دليل و نصى بجا آورد بدعت گردد (مانند دستورى كه عمر براى جماعت خواندن نمازهاى نافله شبهاى ماه رمضان داد، و خود او هم گفت: خوب بدعتى است) و هم چنين ساير كارها، و اينكه اهل سنت بدعت را مانند احكام پنجگانه (واجب، مستحب، حرام، مكروه، مباح) پنج قسمت كردهاند براى تصحيح همان گفتار عمر است (كه در نماز شبهاى ماه رمضان گفت) و اين درست نيست زيرا بدعت اطلاق نشود جز بر آنچه محرم است چنانچه رسول خدا (ص) فرموده است: كه هر بدعتى گمراهى است، و هر گمراهى راهش بدوزخ است، و آنچه عمر كرد از بدعتهاى محرمه است زيرا پيغمبر (ص) از جماعت در نافله نهى فرموده بود، پس اين تقسيم، آنان را نفع نبخشد. سپس مرحوم مجلسى (قده) كلام شهيد (ره) را در اين باره نقل فرموده كه آنهم نظير كلامى است كه گذشت.
٥-
حضرت صادق عليه السلام فرمايد: براى مسلمان سزاوار نيست كه با فاجر (هرزه، تباهكار،