آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٣٤٠ - خوبىهاى فضيلت

درجه‌اى بالا به بالاتر مى‌برد، و صفت رذيله ناپسند، يك بازدارنده‌اى است كه ما را سطحى و مبتذل مى‌گرداند، بلكه از انسانيّتمان جدا مى‌سازد.

آيا مايليم كه با برخى از تمثيل‌هاى قرآن كريم آشنا شويم كه بدان وسيله ثابت كرده است كه سروكار با خير و شر در اشكال مختلف اثر خود را در وجود انسانى پديد مى‌آورد؟ اينك در جلو چشمان خواننده:

خوبى‌هاى فضيلت:

١- نماز: نسبت به آن كسانى كه آن را با روح و حقيقت به‌جا مى‌آورند، دو وظيفه اخلاقى دارد: تنها به اين اكتفا نمى‌كنند كه از فحشا و منكر بازمى‌دارد: «تَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ»[١]، بلكه‌ «وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ»[٢]، بنابراين؛ ما را از نظر روحى و روانى به منبع جامع و شامل تمام كمالات پيوند مى‌دهد.

٢- صدقه: نيز اثرى با دو فايده آميخته دارد كه عبارت از پاكداشت نفس، در وقتى كه آن را از حرص افزون بر كسب بازمى‌دارد، و نيز شادابى و سرسبزى آن را بالا مى‌برد: «خُذْ مِنْ أَمْوالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَ تُزَكِّيهِمْ بِها»[٣]

٣- روزه: روزه نيز هم‌چنين يك نقش دوجانبه دارد: هم ما را از شرّ و بدى بازمى‌دارد و هم از لغزش و سستى اعضا و جوارح‌مان جلوگيرى مى‌كند و ما را توانايى بيشترى مى‌دهد تا قانون را محترم شماريم و نيز روزه وسيله تقواست: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيامُ كَما كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ.»[٤]

٤- ممارست و حكمت: به راستى انجام مداوم اعمال ارزشمند و افعال با فضيلت، انسان را در برخورد با دشمن، حكيم و شجاع مى‌سازد و در وقت خوشى و رفاه نيز بخشنده و كريم‌

[١] - عنكبوت( ٢٩) آيه ٤٥:( به راستى كه نماز- انسان را-) از زشتى‌ها و منكرات بازمى‌دارد.

[٢] - عنكبوت( ٢٩) آيه ٤٥: ذكر و ياد خدا از آن هم برتر و بالاتر است.

[٣] - توبه( ٩) آيه ١٠٣: از اموال آنها صدقه( يعنى زكات) بگير!

[٤] - بقره( ٢) آيه ١٨٣: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، روزه بر شما نوشته شده است، آن‌گونه كه بر امّت‌هايى كه قبل از شما بودند، نوشته شده بود، شايد پرهيزگار شويد.