آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٣١ - ٣ - ايثار جوانمردانه

عدالت، مرحمت و احسان:

«إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَ الْإِحْسانِ وَ إِيتاءِ ذِي الْقُرْبى‌ وَ يَنْهى‌ عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْكَرِ وَ الْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ»[١]

«خداوند فرمان به عدل و احسان مى‌دهد، (و هم‌چنين) بخشش به نزديكان و خداوند از فحشاء و منكر و ظلم و ستم نهى مى‌كند.»

سه موضع‌گيرى با تفاوت در مشروعيّت:

١- تمسّك به حق:

«لا تَظْلِمُونَ وَ لا تُظْلَمُونَ»[٢]

«نه ستم مى‌كند و نه بر شما ستم مى‌شود.»

٢- بخشش درحال رفاه:

«وَ أَنْ تَعْفُوا أَقْرَبُ لِلتَّقْوى‌ وَ لا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ»[٣]

«عفو و گذشت شما (و پرداختن تمام مهر) به پرهيزگارى نزديك‌تر است و گذشت و نيكوكارى را در ميان خود فراموش نكنيد.»

«وَ إِنْ كانَ ذُو عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ إِلى‌ مَيْسَرَةٍ وَ أَنْ تَصَدَّقُوا خَيْرٌ لَكُمْ»[٤]

«اگر (بدهكار) داراى سختى و گرفتارى باشد، او را تا هنگام توانايى مهلت دهيد و (چنان‌كه قدرت پرداخت ندارند،) ببخشيد، براى شما بهتر است.»

٣- ايثار جوانمردانه:

«وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ»[٥]

[١] - نحل( ١٦) آيه ٩٠.

[٢] - بقره( ٢) آيه ٢٧٩.

[٣] - بقره( ٢) آيه ٢٣٧.

[٤] - بقره( ٢) آيه ٢٨٠.

[٥] - حشر( ٥٩) آيه ٩.