رذايل گفتگو مى‌كند تا با آراستگى و ارتباط با آنها، آدمى سعادت علمى خويش را تكميل كند و فضايلى از او سرزند كه سپاس و ستايش همگان را به خود جلب نمايد و باعث مدح و ثناى افراد جامعه گردد.

پيامبر گرامى اسلام ٦ فرمود: «انّما بعثت لأتممّ مكارم الأخلاق»[١]؛ براستى كه تنها هدف بعثت من اين است كه مكارم اخلاق را به تمام و كمال برسانم.

بدان كه خدا همواره با كسى است كه داراى اخلاق فاضله است و هرگز در سفر و حضر، خواب و بيدارى بلكه در مرگ و زندگى از او جدا نمى‌شود. او پروردگار، سرور و سالار و آفريدگار اوست. هر وقت به ياد او باشد، در كنار او و همنشين اوست، زيرا خداى متعال، خود در حديث قدسى فرموده است:

«انا جليس من ذكرنى»[٢]؛ هركه مرا ياد كند، من همنشين اويم.

و هرگاه بنده‌اى به خاطر كوتاهى كه در حق دينش كرده، غمگين و دل‌شكسته شود، باز هم خداوند در كنار او و همراه اوست، زيراكه خود او فرموده است: «انا عند المنكسرة قلوبهم»[٣]؛ من در كنار دل‌هاى شكسته‌ام!

بنابراين، اگر بنده‌اى چنان‌كه سزاست او را بشناسد، به يقين با او همراه و همنشين شده و او را انيس و مونس خود خواهد گرفت و مردم را به حال خود خواهد گذاشت. و اگر هم در تمام اوقات چنين توفيقى را نيافت، زنهار كه وقتى از شب و روزش را با مولاى خود خلوت كند و از راز و نياز با او لذّت برد. و به گفته بعضى از دانشمندان، حقّ مصاحبت با خدا را به‌جا آورد![٤]

[١] - ر ك: كنز العمّال: ٣/ ١٦، حديث ٥٢١٧.

[٢] - ر ك: كافى: ٢/ ٤٩٦؛ تفسير قرطبى: ٤/ ٣١١؛ المصنّف ابن ابى شيبه: ١/ ١٠، حديث ١٢٢٤؛ الجامع الصّغير: ١/ ٣٠٤؛ صفوة الصّفوة: ٣/ ١٦٠؛ كتاب الزّهد ابن ابى عاصم: ١/ ٦٨.

[٣] - بحار الانوار: ٧٠/ ١٥٧، باب ١٢٥؛ كتاب الزّهد الكبير: ٢/ ١٦٢، حديث ٣٦٧؛ كتاب الزّهد: ١/ ٧٥؛ حلية الأولياء: ٢/ ٣٦٤؛ كشف الخفاء: ١/ ٢٣٤؛ صفوة الصفوة: ٢/ ٢٩٣.

[٤] - ر ك به كتاب‌هاى آداب و عرفانى كه علماى اعلام دراين‌باره نوشته‌اند، از جمله: آداب معنوى امام خمينى- قدس سرّه- فصل اوّل« فى التّوبة الى عزّ الرّبوبية و ذلّ العبودّية» كه ان شاء اللّه در آن كتاب به قدر كافى تأمين خواهيد شد.