آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٤٧٧ - كيفرهاى بدنى

إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ لا يُسْمِنُ وَ لا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ.»[١].

جز اين‌كه آيات قرآنى كه از نظر موضوعى عذاب‌هاى اينان را تعيين مى‌كند، بسيار زياد است.

- به راستى كه جايگاه اهل عذاب برخلاف جايگاه فرمانبرداران، زندان است: «وَ جَعَلْنا جَهَنَّمَ لِلْكافِرِينَ حَصِيراً.»[٢].

- و آن زندان درهاى زيادى دارد كه هر درى مخصوص گروه ويژه‌اى است: «لَها سَبْعَةُ أَبْوابٍ لِكُلِّ بابٍ مِنْهُمْ جُزْءٌ مَقْسُومٌ.»[٣].

- زندانى كه شكنجه‌گرانش فرشتگان سختگير خشن هستند: «عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ.»[٤].

- ولى آن زندان زيرزمينى به سرداب‌هاى تاريك زيادى تقسيم مى‌شود كه برخى زير برخى ديگر قرار دارد: «إِنَّ الْمُنافِقِينَ فِي الدَّرْكِ الْأَسْفَلِ مِنَ النَّارِ.»[٥].

- و آن آتشى است كه به شدّت روى آنها بسته است: «عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ.»[٦].

- و آن گودالى پر از آتش است: «وَ كُنْتُمْ عَلى‌ شَفا حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ فَأَنْقَذَكُمْ مِنْها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آياتِهِ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ.»[٧].

- و آن آتشى است برافروخته: «فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ وَ ما أَدْراكَ ما هِيَهْ نارٌ حامِيَةٌ.»[٨].

[١] - غاشيه/ ٦، ٧، نبأ( ٧٨) آيه‌هاى ٢٤، ٢٥، اعراف/ ٥٠: غذايى جز از ضريع(- خار خشك تلخ و بدبو) ندارند، غذايى كه نه آنها را فربه مى‌كند و نه از گرسنگى مى‌رهاند.

[٢] - اسراء( ١٧) آيه ٨(- يك آ): و جهنّم را براى كافران زندان سختى قرار داديم.

[٣] - حجر( ١٥) آيه ٤٤(- يك آ): همان دوزخى كه هفت در دارد و براى هر درى گروهى از پيروان شيطان تقسيم شده‌اند.

[٤] - تحريم( ٦٦) آيه ٦، مدثّر/ ٣٠، ٣١(- ٢ الف): فرشتگانى بر آن آتش گمارده شده، كه خشن و سختگيرند و هرگز فرمان خدا را مخالفت نمى‌كنند، و آن‌چه فرمان داده شده‌اند،( به‌طور كامل) اجرا مى‌كنند.

[٥] - نساء( ٤) آيه ١٤٥(- يك ب): منافقان در پايين‌ترين و نازل‌ترين مراحل دوزخ قرار دارند و هيچ‌گونه ياورى براى آنها نخواهى يافت.

[٦] - بلد( ٩٠) آيه ٢٠، همزه/ ٨(- ٢ الف): بر آنها آتشى است فروبسته.

[٧] - آل عمران( ٣) آيه ١٠٣(- يك ب): شما در گذشته در لبه گودالى از آتش بوديد كه هرآن ممكن بود در آن سقوط كنيد و همه چيز شما خاكستر گردد. خداوند اين‌چنين آيات خود را بر شما روشن مى‌سازد، شايد قبول هدايت كنيد.

[٨] - قارعه( ١٠١) آيه ٩، ١١(- ٢ الف): پناهگاه او هاويه( دوزخ) است و تو چه مى‌دانى هاويه چيست؟! آتشى سوزان است.