آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٢٥ - آزاد كردن بردگان
السَّبِيلِ وَ ما تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ فَإِنَّ اللَّهَ بِهِ عَلِيمٌ»[١]
«از تو مىپرسند چه چيز را انفاق كنند، بگو: هر خير و نيكى (و هرگونه سرمايه سودمند مادّى و معنوى) كه انفاق مىكنيد، براى پدر و مادر و نزديكان و يتيمان و مستمندان و واماندگان در راه باشد و هر كار خيرى كه انجام مىدهيد، خدا آگاه است.»
«وَ بِالْوالِدَيْنِ إِحْساناً وَ بِذِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينِ وَ الْجارِ ذِي الْقُرْبى وَ الْجارِ الْجُنُبِ وَ الصَّاحِبِ بِالْجَنْبِ وَ ابْنِ السَّبِيلِ وَ ما مَلَكَتْ أَيْمانُكُمْ.»[٢]
«و به پدر و مادر نيكى كنيد! همچنين به خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و همسايگان نزديك و دور و به دوست و همنشين و واماندگان و بردگانى كه مالك آنها هستيد.»
به ثمر رساندن اموال يتيمان:
«وَ يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْيَتامى قُلْ إِصْلاحٌ لَهُمْ خَيْرٌ وَ إِنْ تُخالِطُوهُمْ فَإِخْوانُكُمْ وَ اللَّهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ»[٣]
«از تو درباره يتيمان سئوال مىكنند، بگو: اصلاح كار آنان بهتر است، و اگر زندگى خود را با آنان بياميزيد (مانعى ندارد)، آنها برادر شما هستند، خداوند مفسد را از مصلح مىشناسد.»
آزاد كردن بردگان:
«وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ الْكِتابِ وَ النَّبِيِّينَ وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ وَ السَّائِلِينَ وَ فِي الرِّقابِ».[٤]
«بلكه نيكى (نيكوكار) كسانى هستند كه به خدا و روز جزا و فرشتگان و كتابهاى آسمانى و پيامبران ايمان آوردهاند، مال خود را با تمام علاقهاى كه دارند، به خويشاوندان و يتيمان و مستمندان و واماندگان در راه و سائلان و بردگان مىدهند.
«وَ ما أَدْراكَ مَا الْعَقَبَةُ فَكُّ رَقَبَةٍ»[٥]
[١] - بقره( ٢) آيه ٢١٥.
[٢] - نساء( ٤) آيه ٣٦.
[٣] - بقره( ٢) آيه ٢٢٠.
[٤] - بقره( ٢) آيه ١٧٧.
[٥] - بلد( ٩٠) آيه ١٢ و ١٣.