تبهكاران را به عنوان مصلحان اجتماعى بشناسيم! گمان ما اين است و در اين مورد خاطرنشان مى‌كنيم كه دگرگونى‌هاى اجتماعى و تمدّن و تحوّل بزرگ را در تاريخ، مردمانى به وجود آورده‌اند كه ايمان به خدا داشته، و به ارزش‌هاى آسمانى پاى‌بند بوده‌اند، و بهترين نمونه آن هم، پيدايش اجتماع متمدّن اسلامى است.

گروه ديگرى بر اين عقيده‌اند كه اين تنها قانونگذار نيست كه قوانين مورد نياز جامعه را وضع مى‌كند؛ بلكه تبهكار نيز در وضع اين قوانين مشاركت دارد؛ آن‌گاه كه مى‌خواهد آثار جرم خود را با بهره‌گيرى از سكوت قانون در بخشى از حالات پنهان كند، و يا با فرصت‌طلبى از رخنه‌هايى كه در اثر برخورد قوانين و يا در نتيجه سوء تفسير از قانون مرتكب جرمى مى‌شود. پس اين عمل وى به منزله هشدارى به قانونگذار است تا نقص قانونى را كه وضع كرده است، جبران كند!

با اين همه، انحراف همان انحراف و فساد همان فساد است؛ و ماهيّت فساد تحت هيچ شعار و در پرتو هيچ فلسفه خوش‌بينانه‌اى تغيير نمى‌كند، زيرا اين نظريّه به مفيد بودن درهم‌ريختگى اخلاقى‌اى توصيه مى‌كند كه در خود، هشدار خطر براى ملّت و نظام آن را دارد!

به راستى، در نبودن يك روش اخلاقى، ممكن است پديد آمدن هرچيزى قابل تصوّر باشد.

در بعضى موارد ممكن است اين ضرب المثل عاميانه كه خلاصه آن اين است رواج يابد، كه مى‌گويند: «راهزنان و عيّاران حامى ضعفا هستند!!».

و يا به‌طور مثال، ممكن است حكومت از بعضى جنبه‌هاى آن نظريّه پيروى كند كه وجود تبهكاران پديده قابل قبولى است، منتهى به پزشكانى نياز دارد كه مشكل انحراف اين افراد اندك و انحراف آنان را بررسى كنند، و هيچ نيازى به قانونگذارى قاطع نيست.

و ممكن است كسانى را در همين كتاب معرّفى كنيم كه معتقد به استقامت در راه و روشى انحرافى باشند! و مقاومت درباره آن روش را لازم بدانند درحالى‌كه آن روش يك روش انحرافى است، امّا او كارى كرده است كه اگر يكى از روزنامه‌ها آن را براى دختران مدارس مطرح كند و احساسات آنها را نسبت به اصول اخلاقى كه از شكست اخلاق نشأت گرفته است، تحريك نمايد، و آنان اين روش را يك ضرورت شخصيّتى بپندارند و شما در خيابان‌ها اندام و موهاى آنها را ببينيد؛ سپس همان روزنامه قضيّه را وارونه كرده و دختران با فضيلت را در پشت آن طرح شوم خود، متهم به مخفيكارى و قرارومدار با جوان‌ها كند!