آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٥٩ - وفا به شرايط، هرچند مضر و ناسازگار باشد
فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ بِنَصْرِهِ وَ بِالْمُؤْمِنِينَ وَ أَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِهِمْ».[١]
«و اگر آنها مايل به صلح بودند، تو نيز (دست آنها را عقب نزن) و تمايل نشان بده و بر خدا توكّل كن! زيرا خداوند هم گفتوگوهاى شما را مىشنود و هم از نيّات شما آگاه است، و اگر بخواهند تو را فريب دهند، خداوند تو را كافى است، اوست كه تو را با يارى خود و به وسيله مؤمنان تقويت كرد و ميان دلهاى آنها الفت ايجاد نمود.»
«وَ لا تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقى إِلَيْكُمُ السَّلامَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَياةِ الدُّنْيا»[٢]
«و به كسانى كه اظهار اسلام مىكنند، نگوييد: شما مسلمان نيستيد، مبادا به خاطر نعمتهاى ناپايدار دنيا افرادى را كه اظهار اسلام مىكنند، متّهم كنيد و به عنوان دشمن به قتل برسانيد و اموال آنها را به غنيمت بگيريد!»
وفا به پيمانهاى استوار:
«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ»[٣]
«اى افراد باايمان! به عهد و پيمان خود وفا كنيد!»
با خيانت از روى احتياط روبرو شدن:
«وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً فَانْبِذْ إِلَيْهِمْ عَلى سَواءٍ إِنَّ اللَّهَ لا يُحِبُّ الْخائِنِينَ»[٤]
«و اگر آنها (در برابر تو در ميدان حاضر نشدند)، بيم آن مىرود كه دست به خيانت بزنند و پيمانشكنى كنند. به آنها اعلام كن كه پيمانشان لغو شده، زيرا خداوند خيانتكاران را دوست نمىدارد.»
وفا به شرايط، هرچند مضرّ و ناسازگار باشد:
«وَ أَوْفُوا بِعَهْدِ اللَّهِ إِذا عاهَدْتُمْ وَ لا تَنْقُضُوا الْأَيْمانَ بَعْدَ تَوْكِيدِها وَ قَدْ جَعَلْتُمُ اللَّهَ عَلَيْكُمْ كَفِيلًا إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ وَ لا تَكُونُوا كَالَّتِي نَقَضَتْ غَزْلَها مِنْ بَعْدِ قُوَّةٍ أَنْكاثاً تَتَّخِذُونَ أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ أَنْ
[١] - انفال( ٨) آيه ٦٣- ٦١.
[٢] - نساء( ٤) آيه ٩٤.
[٣] - مائده( ٥) آيه ١.
[٤] - انفال( ٨) آيه ٥٨.