كَبِيراً إِلى‌ أَجَلِهِ ذلِكُمْ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ وَ أَقْوَمُ لِلشَّهادَةِ وَ أَدْنى‌ أَلَّا تَرْتابُوا إِلَّا أَنْ تَكُونَ تِجارَةً حاضِرَةً تُدِيرُونَها بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَلَّا تَكْتُبُوها وَ أَشْهِدُوا إِذا تَبايَعْتُمْ وَ لا يُضَارَّ كاتِبٌ وَ لا شَهِيدٌ وَ إِنْ تَفْعَلُوا فَإِنَّهُ فُسُوقٌ بِكُمْ وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ يُعَلِّمُكُمُ اللَّهُ وَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عَلِيمٌ وَ إِنْ كُنْتُمْ عَلى‌ سَفَرٍ وَ لَمْ تَجِدُوا كاتِباً فَرِهانٌ مَقْبُوضَةٌ فَإِنْ أَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضاً فَلْيُؤَدِّ الَّذِي اؤْتُمِنَ أَمانَتَهُ»[١]

«اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، هنگامى كه بدهى مدّت‌دارى (به خاطر وام يا معامله) به يكديگر پيدا كنيد، آن را بنويسيد، بايد نويسنده‌اى از روى عدالت (سند بدهكارى را) بنويسد، كسى كه قدرت بر نويسندگى دارد، نبايد از نوشتن خوددارى كند و همان‌طور كه خدا به او تعليم داده، بايد بنويسد و آن كسى كه حق بر ذمّه اوست، بايد املا كند. بدهكار بايد از خدا بپرهيزد و چيزى را فرو گذار نكند.

هرگاه كسى كه حق بر ذمّه اوست (بدهكار)، سفيه يا (از نظر عقل) ضعيف (مجنون) و يا (به خاطر لال بودن) توانايى بر املا كردن ندارد، بايد ولىّ او املاء كند. ولى (نيز) بايد عدالت را رعايت كند، علاوه بر اين دو شاهد بگيريد، (اين دو شاهد) از مردان شما باشند و اگر دو مرد نباشند، كافى است يك مرد و دو زن شهادت دهند، از كسانى كه مورد رضايت و اطمينان شما باشند، تا اگر يكى انحرافى يافت، ديگرى به او يادآورى كند. هرگاه شهود را (براى تحمّل شهادت) دعوت كنند، خوددارى ننمايند، و از نوشتن (بدهى) كوچك يا بزرگ كه داراى مدّت است، ملول و خسته نشويد! اين در نزد خدا به عدالت نزديك‌تر و براى شهادت مستقيم‌تر و براى جلوگيرى از شكّ و ترديد بهتر است. مگر اين‌كه دادوستد نقدى باشد كه (جنس و قيمت را) در ميان خود دست‌به‌دست كنيد، در آن صورت گناهى بر شما نيست كه آن را ننويسيد. هنگامى كه خريدوفروش (نقدى) مى‌كنيد، شاهد بگيريد. هيچ‌گاه نبايد نويسنده سند و شهود (به خاطر اداى حق و عدالت) مورد ضرر و زيان و آزار قرار گيرند، كه اگر چنين كنيد، از فرمان خدا خارج شديد. و از خدا بپرهيزيد، خداوند آن‌چه مورد نياز شما در زندگى مادّى و معنوى است به شما تعليم مى‌دهد. و او از همه مصالح و مفاسد مردم آگاه است و آن‌چه خير و صلاح آنهاست، براى آنها مقرّر مى‌دارد. و هرگاه در سفر بوديد و نويسنده‌اى نيافتيد (تا اسناد معامله را براى شما تنظيم كند و قرارداد را بنويسد)، گروگان بگيريد! اگر بعضى از

[١] - بقره( ٢) آيه‌هاى ٢٨٣- ٢٨٢.