آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٤٠ - اجازه خواستن پيش از ورود بر ديگران
صارِمِينَ فَانْطَلَقُوا وَ هُمْ يَتَخافَتُونَ أَنْ لا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِسْكِينٌ وَ غَدَوْا عَلى حَرْدٍ قادِرِينَ فَلَمَّا رَأَوْها قالُوا إِنَّا لَضَالُّونَ بَلْ نَحْنُ مَحْرُومُونَ قالَ أَوْسَطُهُمْ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ لَوْ لا تُسَبِّحُونَ قالُوا سُبْحانَ رَبِّنا إِنَّا كُنَّا ظالِمِينَ فَأَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى بَعْضٍ يَتَلاوَمُونَ قالُوا يا وَيْلَنا إِنَّا كُنَّا طاغِينَ عَسى رَبُّنا أَنْ يُبْدِلَنا خَيْراً مِنْها إِنَّا إِلى رَبِّنا راغِبُونَ كَذلِكَ الْعَذابُ وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ»[١]
«ما آنها را آزموديم، همانطورى كه صاحبان باغ را آزمايش كرديم! هنگامى كه سوگند ياد كردند: ميوههاى باغ را صبحگاهان (دور از چشم مستمندان) بچينند و هيچ از آن استثنا نكنند، امّا عذابى فراگير (شب هنگام) بر (تمام) باغ آنها فرود آمد، درحالىكه همه در خواب بودند. آن باغ سر سبز همچون شب سياه و ظلمانى شد، صبحگاهان يكديگر را صدا زدند (و گفتند): كه به سوى كشتزار و باغ خود حركت كنيد، اگر قصد چيدن ميوهها را داريد! آنها (به سوى باغ) حركت كردند، درحالىكه آهسته باهم مىگفتند: مواظب باشيد، امروز حتّى يك فقير وارد بر شما نشود! آنها صبحگاهان تصميم داشتند كه با قدرت از مستمندان جلوگيرى كنند، (امّا) هنگامى كه (وارد باغ شدند و) آن را ديدند، گفتند: حقّا ما گمراهيم! (همهچيز از دست رفته) بلكه ما محروميم، يكى از آنها كه از همه عاقلتر بود، گفت: آيا به شما نگفتم: چرا تسبيح خدا نمىگوييد؟! گفتند: منزّه است پروردگار ما (از هرگونه ظلم و ستم)، مسلّما ما ظالم بوديم، سپس رو به يكديگر كرده، به ملامت هم پرداختند، گفتند:
واى بر ما كه طغيانگر بوديم! اميدواريم پروردگارمان (گناهان ما را ببخشد و) بهتر از آن به جاى آن به ما بدهد، چرا كه ما به او علاقهمنديم. (آرى) اينگونه است عذاب خدا در دنيا، و عذاب آخرت از آن هم بزرگتر است، اگر مىدانستند!»
ثالثا- قوانين ادب:
اجازه خواستن پيش از ورود بر ديگران:
«يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لا تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ بُيُوتِكُمْ حَتَّى تَسْتَأْنِسُوا وَ تُسَلِّمُوا عَلى أَهْلِها ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ فَإِنْ لَمْ تَجِدُوا فِيها أَحَداً فَلا تَدْخُلُوها حَتَّى يُؤْذَنَ لَكُمْ وَ إِنْ قِيلَ لَكُمُ ارْجِعُوا فَارْجِعُوا هُوَ أَزْكى لَكُمْ وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُناحٌ أَنْ تَدْخُلُوا بُيُوتاً غَيْرَ مَسْكُونَةٍ فِيها مَتاعٌ لَكُمْ
[١] - قلم( ٦٨) آيه ٣٣- ١٧.