آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٣٧٩ - الف - انگيزههاى درونى

مهمان‌نوازى و ايثار: «وَ يُؤْثِرُونَ عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ وَ لَوْ كانَ بِهِمْ خَصاصَةٌ.»[١].

مسامحه‌كارى و بزرگوارى نسبت به نادانان: «خُذِ الْعَفْوَ وَ أْمُرْ بِالْعُرْفِ وَ أَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ.»[٢].

در برابر بدى، نيكى كردن: «وَ يَدْرَؤُنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ.»*[٣].

امر به معروف و نهى از منكر: «يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَ يَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ.»[٤].

و در همه اين‌ها مؤمنان، هم را يارى مى‌كنند و كمك‌كار يكديگرند: «بَعْضُهُمْ أَوْلِياءُ بَعْضٍ.»[٥]

وادار به سازش كردن: «أَوْ إِصْلاحٍ بَيْنَ النَّاسِ.»[٦]، و به نيكوكارى: «لا خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِنْ نَجْواهُمْ إِلَّا مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ.»[٧].

هميارى همگان براى سيطره فضيلت و گسترش نظام: «وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‌ وَ لا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَ الْعُدْوانِ.»[٨].

[١] - حشر( ٥٩) آيه ٩(- يك ب): و آنها را بر خود مقدّم مى‌دارند، هرچند خودشان بسيار نيازمند باشند.

[٢] - اعراف( ٧) آيه ١٩٩، نور/ ٢٢، فرقان/ ٦٣ و ٧٢(- سه آ و يك ب): با آنها مدارا كن، مردم را به كارهاى نيك دستور ده و از جاهلان روى بگردان.

[٣] - رعد( ١٣) آيه ٢٢، مؤمنون/ ٩٦(- دو آ): آنها به وسيله حسنات، سيّئات خود را از ميان مى‌برند.

[٤] - آل عمران( ٣) آيه ١٠٤، ١١٠، ١١٤، اعراف/ ١٥٧، ١٩٩(- دو آ و سه ب): مردم را به نيكى‌ها دعوت كنند و از بدى‌ها بازدارند.

[٥] - توبه( ٩) آيه ٧١(- يك ب): دوست و ولىّ و يار و ياور يكديگرند.

[٦] - نساء( ٤) آيه ١١٤(- يك ب): و يا اصلاح در ميان مردم مى‌نمايد.

[٧] - نساء( ٤) آيه ١١٤(- يك ب): در غالب جلسات آنها كه محرمانه و مخفيانه براساس نقشه‌هاى شيطانى بنا شده، خير و سودى نيست.

[٨] - مائده( ٥) آيه ٢(- يك ب): بايد دست اتّحاد در راه نيكى‌ها و تقوا به يكديگر بدهيد، نه اين‌كه تعاون و همكارى بر گناه و تعدّى-- نماييد.