به راستى كه اراده محدود ساختن نظر اين دو فرد را بر عمل از جهت مفهوم و مضمون دنيوى و مباشر عملشان و رغبت در اين‌كه ما چنين پرده ضخيمى را برايشان فرض كنيم كه بين آنها و دورنگرى آنها فاصله ايجاد كند. آيا معناى تمام اين حرف‌ها محروم ساختن آن‌ها از منبع حماسى ذاتى آنها نيست؟ آيا معناى اين حرف آن نيست كه ما آنها را موظّف مى‌كنيم تا به امنيّت و پيشرفت ملّت و امّت خودشان بى‌اعتنا باشند؟

و كيست، آن مرد با كار و تلاش فراوان كه به محض حركت نظام رهبرى و استراتژى او، به طور كامل قانع شود؟

به راستى رسول خدا ٦ در اين زمينه براى ما الگويى نيكو و اسوه حسنه است، و همه ما مى‌دانيم كه آن بزرگوار چه‌قدر علاقه‌مند به پيروزى رسالت خود بود، و چه‌قدر از خدا درخواست مى‌كرد تا به امّتش ايمان را ارزانى بدارد و آنها را به راه راست هدايت كند. اين علاقه شديد را كه ما در نزد هر مرد مصمّمى مى‌بينيم، شايسته نيست در حقيقت به يك وسوسه بيمارى تبديل شود و هم‌چنين سزاوار نيست كه به درجه‌اى از سردى و بى‌تفاوتى برسد. البتّه نقش قرآن به‌طور مشخّص آن است كه اين علاقه شديدى را كه پيامبر ٦ و سلّم داشت، ضبط كند و اين تسلّى و آن آرامش را در دل نگران وى جايگزين نمايد تا آن‌جا كه به حدّ اعتدال رسد، و از اين‌رو، از جمله آيات آمده است: «فَلَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ عَلى‌ آثارِهِمْ إِنْ لَمْ يُؤْمِنُوا بِهذَا الْحَدِيثِ أَسَفاً.»[١]

و «وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ.»[٢].

و «فَلَعَلَّكَ تارِكٌ بَعْضَ ما يُوحى‌ إِلَيْكَ وَ ضائِقٌ بِهِ صَدْرُكَ أَنْ يَقُولُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ كَنْزٌ أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ إِنَّما أَنْتَ نَذِيرٌ وَ اللَّهُ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ وَكِيلٌ.»[٣].

[١] - كهف( ١٨) آيه ٦: گويى مى‌خواهى به خاطر اعمال آنان خود را از غم و اندوه هلاك كنى، اگر به اين گفتار ايمان نياورند.

[٢] - نحل( ١٦) آيه ١٢٧: بر آنها اندوهگين مباش! و به خاطر( كارهاى) آنها، اندوهگين و دل‌سرد مشو! و از توطئه‌هاى آنها، در تنگنا قرار مگير.

[٣] - هود( ١١) آيه ١٢: گويا ابلاغ بعضى از آياتى را كه بر تو وحى مى‌شود، ترك مى‌كنى و سينه تو از آن نظر تنگ و ناراحت مى‌شود، بگويند چرا گنجى بر او نازل نشده، و يا چرا فرشته‌اى همراه او نيامده، تو تنها بيم‌دهنده و انذاركننده‌اى، خداوند نگهبان و حافظ و ناظر بر هرچيز است.