و سرانجام، اين روش با توجّه به اشياء، ما را براى روبه‌رو شدن با تمام احتمالاتى كه از اعمالمان عايد مى‌شود، از دو فضيلت قطعى برخوردار مى‌سازد. و هرگاه اين تلاش‌هاى ما نتيجه‌بخش نباشند، از قبل در حقيقت ما خود را تقريبا براى آن آماده كرده بوديم، و هرگز پيشامد ناگهانى سنگينى نخواهد بود. بلكه بيشترين نتايج بد را با شجاعت زياد تحمّل خواهيم كرد، به اندازه انتظارى كه ما از شرّ داشتيم و حدّاقل اين ما را بس كه بر هردوى آنها زياد دل نبسته بوديم.

امّا اگر تلاش‌هاى ما- برعكس- به نتايج خوبى منتهى شود، نسبت به ما پيشآمدى زيبا خواهد بود كه از عهده شكر و سپاس خدايى كه اين آثار خوب را نصيب ما كرده و اين احسان را به ما نموده است، هرگز برنمى‌آييم.

اين‌ها دليل كافى براى تأييد آن نظريّه‌اى كه معتقد است؛ اخلاص نيّت، منحصر در آن است كه انسان در عمل تكليفى را به‌طور مطلق فراگيرد، درحالى‌كه از هر نتيجه‌اى بريده است.

امّا نظريّه مخالف كه چيزى كمتر از آن‌كه مستند به علل و اسباب خاصّى باشد، قانع نيست.

در تحليل اين برداشت مى‌گوييم: اين نظريّه اعتقاد ندارد كه در جاى اين اصل، اصل ديگرى را كه ارزنده‌تر از آن است، قرار دهد، و بلكه او تنها روى اين مفهوم مخالفت دارد تا به هر قيمتى كه شده آن را ترجيح دهد، به‌گونه‌اى كه هر نسبتى را با اعتبار ديگر، به غيراخلاقى بودن متّهم مى‌كند. يعنى اين‌كه اين نظريّه مى‌خواهد بر ما ثابت كند كه تفكّر عمل تكليفى و يا تحريمى ناتوان است از اين‌كه نيروى لازم را براى انجام دادن و يا ندادن عملى به وجود آورد، درحالى‌كه ضرورت اخلاقى بر آن است كه دو جنبه نظرى ذيل نيز بر آن افزوده شود:

اوّل؛ از آن جهت كه نتيجه طبيعى محتواى عمل و اهمّيّت آن را تعيين نمايد.

دوم؛ از جهت نتيجه‌اى كه اراده، تحقّق آن را براى خود تجسّم بخشد. همان‌كه اراده براى تكليف اخلاقى از آغاز در عمل لازم مى‌ديده، روشن كند.

و درواقع ما چنين حقّى را داريم كه راجع به اين جهت دوم از خودمان بپرسيم: چگونه مى‌توانيم قهرمانى را كه از وطن خودش دفاع مى‌كند و مصلحى را كه به فكر نجات ملّت خويش است، مانع شويم از آن‌كه كمترين آگاهى و اشرافى به هدفى كه از تلاششان دارند، داشته باشند،