آن به صورت پرهيزگارى با احترام به الفاظ و حروفش با عنايت كامل تظاهر كنيم، اگرچه اتّفاق نظر داريم كه هدف آن را دگرگون سازيم و آن را مورد ستم و خشم قرار دهيم، پس از آن‌كه صاحب احسان و لطف بر مردم بوده است.

و اين همان چيزى است كه قرآن كريم به مناسبت پاره‌اى از مصالح ازدواج كه با سوء نيّت همراه است، آورده، كه ايشان (آيات خدا را به مسخره گرفته‌اند.)[١].

اينك اصل جريان: ما مى‌دانيم كه قرآن كريم چقدر مايل است، با تمام وسايل معقول اين ارتباط مقدّس بين زن و شوهر را حفظ كند و آن را محكم و استوار نمايد. قرآن كريم قبل از هر چيز به مردان سفارش مى‌كند كه با زنان رفتارى چون رفتار انسانى داشته باشند، حتّى در وقتى كه نسبت به آنها احساس نفرت دارند: «وَ عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ فَإِنْ كَرِهْتُمُوهُنَّ فَعَسى‌ أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئاً وَ يَجْعَلَ اللَّهُ فِيهِ خَيْراً كَثِيراً.»[٢].

آن‌گاه به زنان نيز پند مى‌دهد كه از همسرانشان اطاعت كنند، حتّى اگر اين اطاعت مقتضى مقدارى تنزّل از جايگاه خودشان هم باشد: «وَ إِنِ امْرَأَةٌ خافَتْ مِنْ بَعْلِها نُشُوزاً أَوْ إِعْراضاً فَلا جُناحَ عَلَيْهِما أَنْ يُصْلِحا بَيْنَهُما صُلْحاً.»[٣]. وانگهى هردو طرف را در وقتى كه نتوانند كار خودشان را بين خودشان اصلاح كنند، دعوت مى‌كند كه اختلاف را بر حكميّت نزد اعضاى خانواده‌شان عرضه كنند تا آنها بين دو همسر ايجاد صلح و مصالحه نمايند: «وَ إِنْ خِفْتُمْ شِقاقَ بَيْنِهِما فَابْعَثُوا حَكَماً مِنْ أَهْلِهِ وَ حَكَماً مِنْ أَهْلِها إِنْ يُرِيدا إِصْلاحاً يُوَفِّقِ اللَّهُ بَيْنَهُما.»[٤].

و بيشتر از اين‌ها وقتى كه تمام اين تلاش و كوشش‌هاى اصلاح‌كننده كارگر نباشد و طلاق‌

[١] - از سوره بقره( ٢) آيه ٢٣١:« وَ لا تَتَّخِذُوا آياتِ اللَّهِ هُزُواً.»( آيات الهى را به مسخره نگيريد.). اين آيه به سبب زيان به همسران با رجوع خود نازل شده است، كه مبادا پس از آن مرد همسر ديگرى بگيرد( مترجم عربى).

[٢] - نساء( ٤) آيه ١٩: و با آنها به‌طور شايسته معاشرت كنيد، اگر به جهاتى از همسران خود رضايت كامل نداشته باشيد، و اى بسا آن‌چه را نمى‌پسنديد، خداوند در آن خير و بركت و سود فراوانى قرار داده باشد.

[٣] - نساء( ٤) آيه ١٢٨: هرگاه زنى احساس كند كه شوهرش بناى سركشى و اعراض دارد، مانعى ندارد كه براى حفظ حريم زوجيّت از پاره‌اى از حقوق خود صرف‌نظر كند و باهم صلح نمايند.

[٤] - نساء( ٤) آيه ٣٥: و اگر از جدايى و شكاف ميان آنها( دو همسر) بيم داشته باشيد، يك داور از خانواده شوهر و داورى از خانواده زن انتخاب كنيد، اگر اين دو داور( با حسن نيّت وارد كار شوند) هدفشان اصلاح ميان دو همسر بوده باشد، خداوند كمك مى‌كند و به وسيله آنان ميان آنها الفت مى‌دهد.