علاوه بر اين‌ها، گاهى براى آن حضرت پيش مى‌آمد؛ امامت نماز جمعه را فراموش مى‌كرد و يا در نماز بعضى تفاصيل را كه خود مخالف صحّت آنها بود، مى‌افزود، دراين‌باره بخارى روايت مى‌كند: « [يك روز] پيامبر اسلام نماز را داد، گفتند: يا رسول اللّه! آيا در نماز اتّفاقى افتاده است؟

فرمود: چه اتّفاقى؟ گفتند: شما نماز را چنين و چنان خوانديد، پيامبر روى پاهايش نشست و رو به قبله كرد و دو سجده به‌جا آورد سپس سلام داد و رو به ما كرد و فرمود: اگر در نماز اتفاقى افتاد، به شما خبر مى‌دهم، ولى من هم مثل شما بشرم، مثل شما من هم فراموش مى‌كنم، اگر فراموش كردم، يادآورى كنيد ...[١]

بنابراين پيامبر ٦ در موضع معيّنى اعلام مى‌كند كه معصوم است؛ آن‌جا كه امرى را- چنان‌كه ديديم- به عنوان رسول خدا ابلاغ مى‌كند و چون رسالتش را ابلاغ كرد و براى مردم توضيح داد و در ذهن مردم به وديعت نهاد، البتّه كه نارسايى فطرى همواره با آگاهى انسان- به هر مقدار كه عقلش هم قوى و هوشمند باشد- برخورد دارد و ممكن است در نزد وى ظاهر شود،

[١] - نمى‌دانم چگونه نويسنده كتاب به اختلاف دانشمندان، فقها، به‌ويژه متكلّمان درباره اين حديث و نظاير آن با اختلاف در عبارات و اختلاف نسبت توجّه نكرده است؛ گاهى حديث را به صاحب دو دست و گاهى به صاحب دو دست چپ و گاهى هردو با هم و در روايتى به يكى و در جايى به خرباق و در ديگرى به مردى از سليم و در ديگرى به سلمى و نظاير اين‌ها نسبت داده‌اند.

از اين‌رو برخى حديث را به خاطر تفاوت زياد الفاظ و ناهنجارى متن، از اصل رد كرده‌اند؛ گاهى نوشته‌اند در نماز عصر اتّفاق افتاده و گاهى در نماز عشا و گاهى در يكى از نمازهاى مغرب و عشا و سخن درباره دو سجده سهو نيز از اين قرار است، از اين‌رو بعضى كتاب مستقلّى در سهو النّبى نوشته‌اند و بعضى رد كرده‌اند، خلاصه آن‌كه سهو و خطاى پيامبر ٦- به‌طورى كه بعضى تصوّر كرده‌اند- پذيرفته نيست.

با اختلافاتى اين حديث در كتاب‌هاى ذيل نقل شده: صحيح بخارى، ١/ ١٢٢ و ١٧٣ و ٢/ ٨٥ و ٨/ ١٧٠؛ صحيح مسلم، ١/ ٤٠٣، حديث ٩٧- ١٠٢؛ مسند احمد، ٢/ ٢٣٤- ٤٥٩؛ السنن دارمى، ١/ ٣٥١؛ موطأ مالك، ١/ ٩٣ حديث ٥٨- ٦٠؛ سنن ابن ماجه، ١/ ٣٨٣ حديث ١٢١٣؛ سنن نسايى، ٣/ ٢٠- ٢٦؛ كتاب الام شافعى، ١/ ١٢٣- ١٢٦؛ السنن الكبرى، ٢/ ٣٣٥؛ ارشاد السّارى، ٢/ ٣٦٥؛ صحيح البخارى بشرح كرمانى، ٤/ ١٤٢؛ عمدة القارى، ٤/ ٢٦٢، حديث ١٣٩؛ فتح الرّبانى، ٣/ ١٤٠. علاوه بر اين‌ها ر ك: كتاب‌هاى كلامى در مبحث عصمت پيامبر ٦.