به اين ترتيب؛ قرآن كريم على‌رغم اين‌كه اشياء اين دنيا را به پستى و انحطاط نكوهش كرده است، هيچ توجيه و يا پند و اندرزى را مطرح نكرده است كه بر دنياداران واجب و لازم بداند كه از زندگى خودشان به پارسايى و دورى از نعمت و رفاه تنزّل كنند. البتّه قرآن مجيد با تأكيد فراوان ولخرجى و اسراف‌كارى را نكوهش مى‌كند، ولى مطلقا رفاه فردى و شادابى و رونق زندگى اجتماعى را حرام نمى‌شمارد.

درباره آن‌چه مربوط به رفاه شخصى است، مى‌بينيم كه در كلماتى به صراحت مى‌فرمايد:

«يا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِي أَخْرَجَ لِعِبادِهِ وَ الطَّيِّباتِ مِنَ الرِّزْقِ.»[١].

و درباره رشد كشاورزى، بازرگانى، صنعت و پيشرفت كشف و اختراع و تمدّن و فرهنگ به طور كلّى مى‌بينيم كه همواره ما را دعوت به تحقيق مى‌كند، بدون اين‌كه چيزى از آن‌ها را منع كند. و هرگز نيازى به تكرار نصوص درباره اين موضوع نمى‌بينيم، بلكه كفايت مى‌كند كه تنها يك نص را كه از اهمّيّت فوق العاده‌اى برخوردار است، ياد كنيم كه مشتمل بر الفاظى است كه هر آن چه در دل زمين و روى زمين است و آن‌چه در دريا و هوا وجود دارد، همه را از جانب عنايت الهى مسخّر انسان قرار مى‌دهد و مى‌فرمايد: «وَ سَخَّرَ لَكُمْ ما فِي السَّماواتِ وَ ما فِي الْأَرْضِ جَمِيعاً مِنْهُ.»[٢].

و نكته قابل توجّهى كه در اين‌جا هست، اين است كه قرآن فراهم آوردن اين موارد و توزيع و استعمال آنها را به اطاعت از برخى قوانين عمومى دانسته است كه خير اجتماعى را عادلانه تأمين مى‌كند و علاوه بر آن اين دنيا را گذرگاه و منزل موقّتى قرار داده است: «زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ مِنَ النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ مِنَ الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ‌

[١] - اعراف( ٧) آيه‌هاى ٣١، ٣٢: اى فرزند آدم! زينت خود را به هنگام رفتن به مسجد با خود داشته باشيد، و بخوريد و بنوشيد! ولى اسراف نكنيد كه خدا مسرفان را دوست نمى‌دارد، بگو: چه كسى زينت‌هاى الهى را كه براى بندگانش آفريده و روزى‌هاى پاكيزه را حرام كرده است؟

[٢] - جاثيه( ٤٥) آيه ١٣: و آن‌چه را در آسمان‌ها و آن‌چه را در زمين است، همه را از ناحيه خودش مسخّر شما ساخت.