شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٩٦ - جذب معشوق عاشق را من حيث لا يعلمه العاشق و لا يرجوه و لا يخطر بباله و لا يظهر من ذلك الجذب اثر فى العاشق الا الخوف الممزوج باليأس مع دوام الطلب

آمديم اينجا كه در صدر جهان‌

گر نبودى جذب آن عاشق نهان‌

ناشكيبا كى بُدى او از فراق‌

كى دوان باز آمدى سوى وثاق‌

ميل معشوقان نهان است و سَتير

ميل عاشق با دو صد طبل و نفير

يك حكايت هست اينجا ز اعتبار

ليك عاجز شد بخارى ز انتظار

ترك آن كرديم كو در جست و جوست‌

تا كه پيش از مرگ بيند روى دوست‌

تا رهد از مرگ تا يابد نجات‌

ز آن كه ديد دوست است آبِ حيات‌

هر كه ديد او نباشد دفع مرگ‌

دوست نبود كه نه ميوه‌ستَش نه برگ‌

كار آن كار است اى مشتاق مست‌

كاندر آن كار ار رسد مرگت خوش است‌

شد نشان صدق ايمان اى جوان‌

آن كه آيد خوش تو را مرگ اندر آن‌

گر نشد ايمانِ تو اى جان چنين‌

نيست كامل رو بجو اكمال دين‌

هر كه اندر كار تو شد مرگ دوست‌

بر دل تو بى‌كراهت دوست اوست‌

چون كراهت رفت آن خود مرگ نيست‌

صورت مرگ است و نُقلان كردنى است‌

چون كراهت رفت مردن نفع شد

پس درست آيد كه مردن دفع شد

دوست حقّ است و كسى كِش گفت او

كه تويى آنِ من و من آنِ تو

گوش دار اكنون كه عاشق مى‌رسد

بسته عشق او را به حبل مِن مَسَد

چون بديد او چهره صدر جهان‌

گوييا پرّيدش از تن مرغ جان‌

همچو چوب خشك افتاد آن تنش‌

سرد شد از فرق جان تا ناخنش‌

هر چه كردند از بخور و از گلاب‌

نه بجنبيد و نه آمد در خطاب‌

شاه چون ديد آن مُزعفر روىِ او

پس فرود آمد ز مركب سوى او