شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٣٣ - تمثيل صابر شدن مؤمن چون بر شر و خير بلا واقف شود

تمثيل صابر شدن مؤمن چون بر شرّ و خير بلا واقف شود

ب ٤٢٠٠- ٤١٩٤ سگ شكارى نيست ...: طوق در گردن داشتن سگ نشانه آن است كه صاحب وى را بدو توجهى است.

خواب هندستان و باغ ديدن: مثلى است مشهور (نگاه كنيد به: امثال و حكم)، و مكرر در مثنوى بدان اشارت شده است. در اينجا استعارت از متمايل شدن به زندگانى مرحله پيشين است.

در دادن: واگذاردن، رها كردن.

در غنا طاغى شدن انسان: گرفته از قرآن كريم است: إِنَّ الْإِنْسانَ لَيَطْغى‌ أَنْ رَآهُ اسْتَغْنى‌. (علق، ٦- ٧) اگر مؤمنان در اين جهان با بلاهايى چون بيمارى، تنگدستى، بى‌خانمانى و آزمايش مى‌شوند، نشانه آن است كه آفريننده را بدانها توجهى است. چنان كه در آيه ١٥٥ سوره بقره مى‌بينيم. و آنان را كه خدا به خودشان واگذارده، نعمتشان مى‌دهد تا طغيان ورزند و راه نافرمانى پيش گيرند: وَ لا يَحْسَبَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنَّما نُمْلِي لَهُمْ خَيْرٌ لِأَنْفُسِهِمْ إِنَّما نُمْلِي لَهُمْ لِيَزْدادُوا إِثْماً. (آل عمران، ١٧٨)