شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٤٤٤ - باز جواب انبيا

يك روز بودن: چنان كه در قرآن كريم است كه چون از خواب برخاستند قالَ قائِلٌ مِنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْ قالُوا لَبِثْنا يَوْماً أَوْ بَعْضَ يَوْمٍ: گوينده‌اى از آنان گفت چه مدت درنگ كرديد؟

گفتند روزى يا پاره‌اى از روز درنگ كرديم. (كهف، ١٩) لَهف: دريغ، حزن، اندوه.

ارواح از عدم باز آمدن: گرفته از قرآن كريم است: اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ حِينَ مَوْتِها وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها. (زمر، ٤٢) (نگاه كنيد به: شرح بيت ٤٠٠- ٣٩٦/ ١) روز و شب نبودن: شب و روز و گذشت سال، در اين جهان است و تا انسان در جسم خاكى اسير است پياپى بر وى وارد مى‌گردد. اما برون از اين جهان كه مولانا از آن به «گلستان عدم» تعبير مى‌كند اين كيفيات راه ندارد.

٣٠٩٥- ٣٠٩٤/ ١

٣٠٩٩/ ١ گلستان عدم: اضافه مشبه به به مشبّه.

(ديوان عطار، ص ٥٥) و مقصود از اين «عدم» در اصطلاح عارفان ذات حق است بدون اسماء و صفات از آن جهت كه بدو اشارت نتوان كرد و از او خبر نتوان داد.

بى‌خودى: رها كردن تعينات. آگاه نبودن از آن چه در جهان مادى است.

سغراق: به معنى پياله شراب، نيز شراب به كار رفته است.

(لغت نامه، از تاج المآثر) لَم يَذُق ...: هر كه نچشيده نداند.