شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥٢٨ - جواب حمزه مر خلق را

مى‌كند جوى انگبينى بدو مى‌دهند. و شوق و مستى در راه عبادت نشان مى‌دهد و جوى خمر را در اختيار خواهد داشت. (اشارت به چهار جويى كه در بهشت است.) و در قرآن كريم است: مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ فِيها أَنْهارٌ مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ وَ أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ وَ أَنْهارٌ مِنْ خَمْرٍ لَذَّةٍ لِلشَّارِبِينَ وَ أَنْهارٌ مِنْ عَسَلٍ مُصَفًّى. (محمد، ١٥)

ب ٣٤٧٩- ٣٤٦٩ به امر بودن: در اختيار بودن. توانايى بر انجام داشتن.

صفات: آن چه در بيت‌هاى ٣٤٥٧- ٣٤٦٢ اين دفتر آمده است.

زَقُّوم: اين كلمه سه بار در قرآن كريم (صافات: ٦٢، دخان: ٤٣، واقعه: ٥٢) آمده است.

مفسران و لغويان در معنى آن نوشته‌اند درختى است در دوزخ ميوه آن بسيار تلخ كه خوراك دوزخيان است: إِنَّ شَجَرَةَ الزَّقُّومِ طَعامُ الْأَثِيمِ. (دخان، ٤٣- ٤٤) مايه نار جهنم: اشارت است به آيه: فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِي وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ: بپرهيزيد از آتشى كه فروزينه‌اش آدمى و سنگ است. (بقره، ٢٤) مرد افروز: سوزنده آدمى.

آتش: استعارت از ستمكارى.

انتظار حشر: انتظارى كه گناهكار در قيامت هنگام حساب مى‌برد. كيفر بر نياوردن حاجت‌