شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٩٧ - اختلاف كردن در چگونگى و شكل پيل

چشم حس همچون كف دست است و بس‌

نيست كف را بر همه او دسترس‌

چشم دريا ديگر است و كف دگر

كف بهل وز ديده دريا نگر

جنبش كف‌ها ز دريا روز و شب‌

كف همى‌بينى و دريا نه عجب‌

ما چو كشتى‌ها به هم بر مى‌زنيم‌

تيره چشميم و در آب روشنيم‌

اى تو در كشتى تن رفته به خواب‌

آب را ديدى نگر در آب آب‌

آب را آبى است كو مى‌راندش‌

روح را روحى است كو مى‌خواندش‌

موسى و عيسى كجا بُد كآفتاب‌

كشتِ موجودات را مى‌داد آب؟

آدم و حوّا كجا بُد آن زمان‌

كه خدا افكند اين زِه در كمان؟

اين سخن هم ناقص است و ابتر است‌

آن سخن كه نيست ناقص آن سر است‌

گر بگويد ز آن بلغزد پاى تو

ور نگويد هيچ از آن، اى واى تو

ور بگويد در مثال صورتى‌

بر همان صورت بچَفسى اى فتى‌

بسته پايى چون گيا اندر زمين‌

سَر بجنبانى به بادى بى‌يقين‌

ليك پايت نيست تا نَقلى كنى‌

يا مگر پا را از اين گِل بر كنى‌

چون كَنى پا را؟ حياتت زين گل است‌

اين حياتت را روش بس مشكل است‌

چون حيات از حق بگيرى اى رَوى‌

پس شوى مستغنى از گل، مى‌روى‌

شير خواره چون ز دايه بسكلد

لوت خواره شد مر او را مى‌هلد

بسته شير زمينى چون حُبوب‌

جو فِطام خويش از قُوتُ القُلوب‌