و مشابه اين نيز- امّا در زمينه ديگرى- چنين اتّفاق افتاده است، «انس از پيامبر ٦ نقل كرده است كه آن حضرت پيرمردى را ديد كه به دو پسرش تكيه داده و راه مى‌رود، پرسيد: به اين مرد چه شده است؟ گفتند: نذر كرده است كه راه برود![٢] فرمود: خداوند از اين‌كه اين مرد خودش را عذاب دهد، بى‌نياز است! و دستور داد سوار بر مركب شود».[٣]

با اين همه، خود اين سنّت براى ما اين مطلب را بيان مى‌كند كه از جمله عادت پيامبر ٦ آن بود كه تلاش زياد همسانى براى نصيحت به ديگران جهت اعراض از راحت‌طلبى مى‌كرد. به اين ترتيب، هيچ شبى را مطلقا به‌طور كامل نخوابيد و احيانا در نمازش آن‌قدر در دل شب سرپا مى‌ايستاد كه پاهايش ورم مى‌كرد و به يقين تمام شب را به‌خصوص دهه آخر رمضان بيدار مى‌ماند و نماز مى‌خواند و به اصحابش امر مى‌كرد، آنها نيز همان كارى را بكنند كه او مى‌كند، از ابو سعيد خدرى نقل شده است كه رسول خدا ٦ در دهه وسط ماه رمضان اعتكاف مى‌كرد، سالى اعتكاف كرد تا شب بيست و يكم كه شد، يعنى آن شب كه بامدادش از اعتكاف بيرون مى‌شد، فرمود: «هركه مى‌خواهد با من اعتكاف كند، بايد دهه آخر را اعتكاف كند.»[٤] و بسيارى از اوقات روزه را در خلال روزهاى زياد متوالى شبانه روز به هم وصل مى‌كرد، و درآن‌باره از آن حضرت سئوال مى‌شد (وقتى كارى را انجام مى‌داد كه ديگران را از انجام آن نهى مى‌كرد.)،

[١] - ر ك: صحيح بخارى: ٢/ ٦٨٧، حديث ١٨٤٦ و ٤/ ١٥٥٩، حديث ٤٠٢٩؛ صحيح مسلم: ٢/ ٧٨٥، حديث ١١١٣؛ صحيح ابن حبان: ٨/ ٣٣١، حديث ٣٥٦٦؛ سنن ابى داود: ٢/ ٣١٦، حديث ٢٤٠٤؛ مسند احمد: ١/ ٢٩١، حديث ٢٦٥٢؛ المسند المستخرج على صحيح المسلم: ٣/ ١٩٣، حديث ٢٥٢٣؛ التّمهيد ابن عبد البرّ: ٢٢/ ٥٢؛ عون المعبود: ٧/ ٣٠.

[٢] - او مى‌خواست پاى پياده تا مكّه برود.

[٣] - ر ك: ٦/ ٢٤٦٤، حديث ٦٣٢٣؛ مسالك الافهام: ١/ ٣٢٦؛ المنتفى ابن جارود: ١/ ٢٢٦، حديث ٩٣٩؛ مختلف الشيعه: ٨/ ١٨٩؛ صحيح ابن حبان: ١٠/ ٢٢٧، حديث ٤٣٨٢؛ فتاواى ابن جنيد: ص ٣٠٥؛ سنن ترمذى: ٤/ ١١١، حديث ١٥٣٧؛ سنن ابى داود: ٣/ ٢٣٥، حديث ٣٣٠١؛ وسائل الشيعه: ٨/ ٦١، حديث ٨؛ سنن نسائى( گزيده): ٧/ ٣٠، حديث ٣٨٥٢؛ المصنّف ابن ابى شيبه: ٣/ ٩٢، حديث ١٢٤١٣؛ تتمة الحدائق الناضرة: ٢/ ٢٦٧.

[٤] - ر ك: صحيح بخارى: ٢/ ٧١٣، حديث ١٩٢٣؛ منتهى المطلب: ٢/ ٦٣١؛ صحيح ابن حبان: ٨/ ٤٣٠، حديث ٣٦٧٣؛ سنن ابى داود: ٢/ ٥٢، حديث ١٣٨٢؛ السّنن الكبرى: ٢/ ٢٦٩، حديث ٣٣٨٧؛ الموطأ مالك: ١/ ٣١٩، حديث ٦٩٢؛ المحلى: ٥/ ١٧٩