الْأَرْضِ ما لَمْ نُمَكِّنْ لَكُمْ.»[١]. و در اين صورت تمام خيانت‌كاران در معرض بازخواست هستند، گناهانشان باعث مى‌شود تا به شدّت كيفر شوند، و هيچ‌كس حق ندارد كه تبه‌كاران را از مصيبت و عذابشان در خشكى و دريا، درحالى‌كه همه در غفلت‌اند، امان دهد و ايمن سازد: «أَ فَأَمِنْتُمْ أَنْ يَخْسِفَ بِكُمْ جانِبَ الْبَرِّ أَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ وَكِيلًا أَمْ أَمِنْتُمْ أَنْ يُعِيدَكُمْ فِيهِ تارَةً أُخْرى‌ فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قاصِفاً مِنَ الرِّيحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِما كَفَرْتُمْ ثُمَّ لا تَجِدُوا لَكُمْ عَلَيْنا بِهِ تَبِيعاً.»[٢]. يا اين‌كه اين عذاب و كيفر درحال خواب و يا درحالى نازل مى‌شود كه سرگرم لهو و لعب‌اند: «أَ فَأَمِنَ أَهْلُ الْقُرى‌ أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا بَياتاً وَ هُمْ نائِمُونَ أَ وَ أَمِنَ أَهْلُ الْقُرى‌ أَنْ يَأْتِيَهُمْ بَأْسُنا ضُحًى وَ هُمْ يَلْعَبُونَ.»[٣].، و يا اين‌كه اين عذاب در ضمن مسافرتشان اتّفاق مى‌افتد: «أَوْ يَأْخُذَهُمْ فِي تَقَلُّبِهِمْ فَما هُمْ بِمُعْجِزِينَ.»[٤]، و يا اين‌كه صاعقه آسمانى است: «يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً.»*[٥]، يا فرورفتن در زمين است: «أَ فَأَمِنَ الَّذِينَ مَكَرُوا السَّيِّئاتِ أَنْ يَخْسِفَ اللَّهُ بِهِمُ الْأَرْضَ.»[٦]، و به هر وسيله ديگرى كه آنها نمى‌دانند: «أَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذابُ مِنْ حَيْثُ لا يَشْعُرُونَ.»[٧]، و به‌هرحال فرقى نمى‌كند كه نابودى و هلاك كردن يك امر همگانى فورى باشد و يا اين‌كه نابودسازى كند و با تأخير صورت گيرد: «أَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلى‌ تَخَوُّفٍ.»[٨].

بديهى است كه در تمام اين موارد، به‌طور مطلق قضيه مجازات به كيفرى كه در اندازه معيّن‌

[١] - انعام( ٦) آيه ٦، روم/ ٩، فاطر/ ٤٤، غافر/ ٢١، ٨٢، احقاف/ ٢٦: امكاناتى در روى زمين در اختيار آنها گذاشتيم كه در اختيار شما نگذاشتيم.

[٢] - اسراء( ١٧) آيه‌هاى ٦٨، ٦٩: پس آيا شما از اين ايمن هستيد كه به فرمان او زمين بشكافد و شما را در كام خود فروببرد( و) آيا از اين ايمن هستيد كه طوفانى از سنگ بر شما ببارد( و شما را زير سنگ‌ها مدفون سازد)، سپس حافظ و نگهبانى براى خود نيابيد، يا ايمن هستيد كه بار ديگر شما را به دريا بازگرداند و تندباد كوبنده‌اى بر شما بفرستد و شما را به خاطر كفرتان غرق كند و سپس دادخواهى در برابر ما نيابيد!

[٣] - اعراف( ٧) آيه‌هاى/ ٩٧، ٩٨: آيا اهل آبادى‌ها خود را از مجازات‌هاى ما در امان مى‌دانند كه شب هنگام، وقت خواب( به صورت صاعقه) بر آنها فروريزد و يا مجازات‌هاى ما به هنگام روز، موقعى كه غرق بازى‌ها هستند، دامن آنها را بگيرد.

[٤] - نحل( ١٦) آيه ٤٦: و يا به هنگامى كه در رفت‌وآمد هستند( عذاب) دامانشان را بگيرد، درحالى‌كه قادر به فرار نيستند.

[٥] - اسراء( ١٧) آيه ٦٨، ملك/ ١٧: طوفانى از سنگ بر شما ببارد.

[٦] - نحل( ١٦) آيه ٤٥، ملك/ ١٦: آيا توطئه‌گران از اين ايمن گشته‌اند كه ممكن است خداوند آنها را در زمين فروببرد.

[٧] - نحل( ١٦). يا درحال غفلت عذابى كه انتظار ندارند، به سراغشان بيايد.

[٨] - نحل( ١٦) آيه ٤٦: و يا اين‌كه( مجازات‌هاى الهى) به‌طور تدريجى و ضمن هشدارهاى پياپى آنها را گرفتار سازد.