آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٤٧٥ - كيفرهاى اخلاقى(ايجابى)

- درحالى‌كه نكوهش مى‌شوند: «جَعَلْنا لَهُ جَهَنَّمَ يَصْلاها مَذْمُوماً مَدْحُوراً.»[١].

- و سرزنش‌شدگانند: «وَ لا تَجْعَلْ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ فَتُلْقى‌ فِي جَهَنَّمَ مَلُوماً مَدْحُوراً.»[٢].

- و مورد خشم خدا هستند: «إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمانِ فَتَكْفُرُونَ.»[٣].

- ننگ و عار سراسر آنها را فرامى‌گيرد: «سَيُصِيبُ الَّذِينَ أَجْرَمُوا صَغارٌ عِنْدَ اللَّهِ.»[٤].

- و در پيشگاه خدا نگه داشته مى‌شوند و ناظران آنها را مى‌بينند و با حقارت به آنها اشاره مى‌كنند: «وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى‌ رَبِّهِمْ وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى‌ رَبِّهِمْ.»[٥].

- وقتى از حساب خودشان مطّلع مى‌شوند، آرزو مى‌كنند كه كاش مطّلع نمى‌شدند، و كاش مرگ آنها نابودى آنها مى‌بود: «وَ أَمَّا مَنْ أُوتِيَ كِتابَهُ بِشِمالِهِ فَيَقُولُ يا لَيْتَنِي لَمْ أُوتَ كِتابِيَهْ وَ لَمْ أَدْرِ ما حِسابِيَهْ يا لَيْتَها كانَتِ الْقاضِيَةَ.»[٦].

- و سرانجام عذاب دردناك را مى‌بينند كه به آنها نزديك مى‌شود: «وَ أَسَرُّوا النَّدامَةَ لَمَّا رَأَوُا الْعَذابَ.»*[٧].

[١] - اسراء( ١٧) آيه‌هاى ١٨، ٢٢(- ٢ الف): جهنّم را براى او قرار خواهيم داد كه در آتش سوزان مى‌سوزد، درحالى‌كه مورد سرزنش و دورى از رحمت خداست.

[٢] - اسراء( ١٧) آيه ٣٩(- يك الف): و هرگز( براى خداوند يگانه شريكى قائل مباش و) معبود ديگرى را در كنار( اللّه) قرار مده، كه در جهنم افكنده مى‌شوى، سرزنش شده و رانده( درگاه خدا) خواهى بود.

[٣] - غافر( ٤٠) آيه ١٠(- يك الف): كسانى كه كافر شدند، روز قيامت صدا مى‌زنند كه عداوت و خشم پروردگار نسبت به شما بيشتر است، چرا كه شما دعوت به سوى ايمان مى‌شديد، ولى راه كفر را پيش مى‌گرفتيد.

[٤] - انعام( ٦) آيه ١٢٤، يونس/ ٢٧، نحل/ ٢٧، حج/ ١٨، فرقان/ ٦٩، ص/ ١٨، غافر/ ٦٠(- ٦ الف و يك ب): به زودى اين گنهكاران را به خاطر مكر و فريبى كه براى گمراه ساختن مردم به كار زدند، گرفتار حقارت و عذاب شديد خواهند شد.

[٥] - هود( ١١) آيه ١٨(- يك آ): چه كسى ستمكارتر است از آن‌كس كه بر خدا دروغ مى‌بندد، آنها در آن روز به پيشگاه پروردگار( با تمامى اعمال و كردارشان) عرضه مى‌شوند و در دادگاه عدل او حضور مى‌يابند، در اين هنگام شاهدان اعمال( گواهى مى‌دهند و) مى‌گويند: اين‌ها همان كسانى هستند كه بر پروردگار بزرگ و مهربان دروغ بستند.

[٦] - الحاقه( ٦٩) آيه ٢٥، ٢٦، ٢٧، نبأ/ ٤٠: اما كسى كه نامه عملش را به دست چپش بدهند، مى‌گويد: اى كاش! هرگز نامه عملم را به من نمى‌دادند و نمى‌دانستم حساب من چيست؟! اى كاش! مرگم فرامى‌رسيد!

[٧] - يونس( ١٠) آيه ٥٤، انبياء/ ٩٧، سباء/ ٣٣(- ٣ الف): آنها هنگامى كه عذاب را ببينند( پشيمان مى‌شوند، امّا) پشيمانى خود را-- كتمان مى‌كنند.