مى‌گذارند و يا شعر به ما الهام مى‌كند، بلكه يك واقعيّت اخلاقى در جوهر ذات خود است؛ آن فراموشى هر نوع اندوه و از بين رفتن هر نوع عقده و كينه‌توزى از دل‌هاست: «وَ نَزَعْنا ما فِي صُدُورِهِمْ مِنْ غِلٍّ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهِمُ الْأَنْهارُ.»[١].

رابعا: امّا در مورد آن‌چه مربوط به خوراك لذّت‌بخش بهشتيان است، تفسير به مقتضاى آيه: «فَواكِهُ وَ هُمْ مُكْرَمُونَ.»[٢]، مشخّص مى‌سازد كه مهمانان آسمانى براى صرف شادى و شادمانى به يكديگر چيزى مى‌دهند و مى‌گيرند، و هيچ نيازى براى حفظ حيات و يا سلامتى‌شان ندارند، توضيح اين‌كه چون از كسانى هستند كه خداوند بر آنها منّت نهاده، بدن‌هايى غيرقابل تباهى داده است. از اين‌رو نيازى به هيچ نوع حفاظتى ندارند.[٣]

خامسا: بيشترين چيزى كه شايان توجّه است، همان عنايتى است كه قرآن موقعى كه از شراب آسمانى سخن مى‌گويد، آن را ابراز مى‌دارد، «به اين ترتيب كه جنبه ناگهانى بودن را از آن نفى مى‌كند كه صفت مشروبات معروف در اين زندگانى دنيوى است.»، و قرآن كريم درآن‌باره مى‌فرمايد كه نيكوكاران به زودى آن را مى‌نوشند: «شَراباً طَهُوراً.»[٤].

و هرگز لذّت جام شراب بهشتى عقل را زايل نمى‌كند، زيراكه اين شراب: «لا فِيها غَوْلٌ وَ لا هُمْ عَنْها يُنْزَفُونَ.»[٥]، و هرگز از اين باده بهشتيان را دردسر و بيمارى پديد نمى‌آيد: «لا يُصَدَّعُونَ عَنْها.»[٦]، و هرگز دروغ‌گويى و پرت‌وپلاگويى را به همراه ندارد: «لا يَسْمَعُونَ فِيها لَغْواً وَ لا كِذَّاباً.»[٧]، و هرگز آنها را به گناهى وانمى‌دارد، زيراكه: «لا لَغْوٌ فِيها وَ لا تَأْثِيمٌ.»[٨].

سادسا: اين اهتمام به موضوع همسران را ملاحظه مى‌كنيم كه چندين بار تكرار كرده كه با وجود اين نسبتا كم است. بنابراين قرآن كريم نخواسته است كه تنها اشاره به معاشرت مردان با زنان در بهشت داشته باشد، بلكه پس از آن‌كه مشخّص كرده است كه چگونه زنان دوشيزه‌

[١] - اعراف( ٧) آيه ٤٣: كينه‌ها و حسدها و دشمنى‌ها را از دل آنها برمى‌كنيم، از زير قصرهاى آنها نهرهاى آب جريان دارد.

[٢] - صافات( ٣٧) آيه ٤٢: ميوه‌ها( ى گوناگون پرارزش) و آنها گرامى داشته مى‌شوند.

[٣] - ر ك: تفسير جلالين، ص ٥٩٠، صافات/ ٤٢.

[٤] - انسان( ٧٦) آيه ٢١: شراب طهور.

[٥] - صافات( ٣٧) آيه ٤٧: شرابى كه در آن نه مايه تباهى عقل است و نه از آن مست مى‌شوند.

[٦] - واقعه( ٥٦) آيه ١٩: از آن دردسر نمى‌گيرند.

[٧] - نبأ( ٧٨) آيه ٣٥:( بهشتيان) در آن‌جا نه سخن لغو و بيهوده‌اى مى‌شنوند و نه دروغى.

[٨] - طور( ٥٢) آيه ٢٣: نه بيهودگى در آن است و نه گناه از يك‌ديگر مى‌گيرند.