اين تفكيك اشاره شده، در نصّ قرآنى آمده است، خداى متعال مى‌فرمايد: «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اسْتَجِيبُوا لِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ إِذا دَعاكُمْ لِما يُحْيِيكُمْ»[١]

علاوه بر اين‌ها خود پيامبر ٦ به واضح‌ترين و روشنترين صورت اين مطلب را مقرّر داشته است، چنان‌كه فرموده: «هرگاه از قول خود به شما چيزى را دستور مى‌دهم، من هم بشرى‌ام، ولى هرگاه از سوى خدا چيزى را گفتم، آن را بگيريد (انجام دهيد)، زيراكه من هرگز چيزى را به دروغ به خدا نسبت نمى‌دهم».[٢]

پيامبر ٦ تنها به اين مقدار بسنده نكرده است كه اعلان نمايد پيشنهادهاى وى درباره امور دنيا معصوم از خطا نيست، چون از محدوده رسالتش بيرون است، كه خود به اصحاب و امّتش مى‌فرمايد: «شما به امر دنياتان داناتريد»[٣]، بلكه علاوه بر همه اين‌ها چه‌بسا آن حضرت نيز

[١] - انفال( ٨) آيه ٢٤:« اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اجابت كنيد دعوت خدا و پيامبر را، به هنگامى كه شما را به چيزى مى‌خواند كه شما را زنده مى‌كند.»

[٢] - ر. ك: صحيح مسلم، ٧/ ٩٥؛ المجموع، ١١/ ٣٥٣؛ سنن ابن ماجه، ٢/ ٨٢٥، حديث ٢٤٧٠؛ الجامع الصّغير، ١/ ٣٩٣، حديث ٢٥٧٠؛ كنزل العمال، ١١/ ٤٧٤، حديث ١٢١٧٩ و ١٢١٨٠؛ فيض القدير شرح الجامع الصّغير: ١/ ٦٢٥ و ٢/ ٧١٩؛ معتصر المختصر، ٢/ ٣٠٠؛ مسند احمد، ١/ ١٦٢، حديث ١٣٩٥؛ مسند ابى يعلى، ٢/ ١٢ حديث ٦٣٩؛ حلية الأولياء، ٤/ ٣٧٣.

ما در درستى اين روايت ترديد داريم، به دليل اين‌كه پيامبر ٦ هرگز از روى هوى و هوس سخن نمى‌گويد، چنان‌كه خداى متعال مى‌فرمايد:« وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى‌ إِنْ هُوَ إِلَّا وَحْيٌ يُوحى‌»،( نجم: ٣- ٤) و از طرفى معقول نيست كه پيامبر ٦ خبرى دهد كه برخلاف واقع و حقيقت باشد. ثانيا كسى كه مدّعى شده است كه وى گردافشانى درخت خرما را نمى‌دانست! پيامبر ٦ در جزيرة العرب زندگى مى‌كرد و به خوبى مى‌دانست. ثالثا؛ پيامبر ٦ به خوبى مى‌دانست كه مردم به سخنان او تعبّد دارند و به آن ترتيب اثر مى‌دهند، بنابراين چگونه چيزى را مى‌گويد كه نمى‌داند، درحالى‌كه به ديگران زيان مى‌رساند. مترجم عربى كتاب مى‌نويسد: اين روايت را مسلم در كتاب فضائل، باب ٣٨، نقل كرده است و فقره اوّل حديث را كه مؤلّف ذكر كرده است، از قول رافع بن خديج است و فقره دوم حديث از قول طلحة بن عبيد اللّه است كه هردو به مناسبت جريان گردافشانى درخت خرماست.[ يادداشت محقّق‌]

[٣] - ر. ك: صحيح مسلم، ٢/ ٢٢٣ و ٤/ ١٨٣٦؛ البيان و التّعريف، ١/ ٢٩٩؛ فيض القدير شرح الجامع الصّغير، ١/ ٤٨٩ و ٣/ ٥٠؛-- المحلى، ٨/ ٢٨٦؛ مسند احمد، ١/ ١٦٢ و ٣/ ١٥٣؛ شرح نهج البلاغه،/ ٢٠٧؛ الجامع الصغير، ١/ ٤١٦، حديث ٢٧١٤؛ كنز العمّال، ١١/ ٤٦٥، حديث ٣٢١٨٢؛ فيض القدير، ١/ ٦٢٥؛ سبل الهدى و الرّشاد، ١٢/ ٧.

به راستى نمى‌دانيم چه امورى بوده است كه پيامبر ٦ در آن وارد نبوده است، بنابراين اگر امورى از قبيل گردافشانى درخت خرما بود كه اوّلا چرا وارد نباشد ... ولى اگر منظور امور مربوط به خلافت و يا امامت است، بحث ديگرى است. يادداشت محقّق