شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٥٣ - مثل زدن در رميدن كره اسب از آب خوردن به سبب شخوليدن سائسان

ريش بر مى‌كند و مى‌گفت اى دريغ‌

كآفتاب نعمتم شد زير ميغ‌

وقت تنگ و مى‌رود رود آبِ فراخ‌

پيش از آن كز هجر گردى شاخ شاخ‌

شهره كاريزى است پُر آب حيات‌

آب كش تا بر دمد از تو نبات‌

آب خضر از جوى نطق اوليا

مى‌خوريم اى تشنه غافل بيا

گر نبينى آب كورانه به فن‌

سوى جو آور سبو در جوى زن‌

چون شنيدى كاندرين جو آب هست‌

كور را تقليد بايد كار بست‌

جو فرو بَر مشكِ آب انديش را

تا گران بينى تو مشك خويش را

چون گران ديدى شوى تو مستدل‌

رَست از تقليد خشك آن گاه دل‌

گر نبيند كور آب جو عيان‌

ليك داند چون سبو بيند گران‌

كه ز جو اندر سبو آبى برفت‌

كين سبك بود و گران شد ز آب و زفت‌

ز آن كه هر بادى مرا در مى‌ربود

باد مى‌نَربايدم بايدم ثِقلم فزود

مرد سفيهان را ربايد هر هوا

ز آن كه نَبودُشان گرانىِّ قُوى‌

كشتى بى‌لنگر آمد مرد شر

كه ز باد كژ نيابد او حذر

لنگر عقل است عاقل را امان‌

لنگرى دريوزه كن از عاقلان‌

او مددهاى خِرد چون در ربود

از خزينه دُرِّ آن درياى جود

زين چنين امداد دل پُر فن شود

بجهد از دل چشم هم روشن شود

ز آن كه نور از دل بر اين ديده نشست‌

تا چون دل شد ديده تو عاطل است‌

دل چو بر انوار عقلى نيز زد

ز آن نصيبى هم به دو ديده دهد

پس بدان كآب مبارك ز آسمان‌

وحى دل‌ها باشد و صدق بيان‌

ما چو آن كرّه هم آب جو خوريم‌

سوى آن وسواس طاعن ننگريم‌