شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٣٢ - قصه خواب ديدن فرعون آمدن موسى را

فرزند در شكم مادر رسيده است؟ گفتند نه. در اين دو سه روز نطفه او بسته خواهد شد.

نوكران بگمارد تا هيچ مرد اسرائيلى نزد زن نرود. (قصص الانبياء جويرى، ص ٨٩) تَفتيق: گشودن، شكافتن. (هر تدبير كه مى‌كرد بى‌نتيجه بود.) راه زادن را زدن: حيلت كردن كه نطفه موسى منعقد نشود.

مولد: بيشتر در لغت زمان يا مكان ولادت است، ولى در بيت مولانا مقصود هنگام انعقاد نطفه است.

الصَّلا: بانگى كه براى خواندن مردم به مهمانى سر دهند. آواز دادن براى اطعام.

بى‌نقاب رو نمودن: رخصت ديدار دادن. اجازت ديدن روى فرعون.

اسيران: كنايت از بنى اسرائيل.

دستورى: اجازت، رخصت.

به راه فتادن: مواجه شدن. (اگر در راه ناگهان فرعون را مى‌ديدند.) ياسه (ياسا): (مغولى) قانون، قانون چنگيزى. (فرهنگ اصطلاحات ديوانى دوران مغول، ص ٢٥٠) (اگر در راه با فرعون روبرو مى‌شدند بايستى به رو بر زمين مى‌خفتند يا رو به ديوار مى‌كردند، تا روى او را نبينند.) فيما منع: گرفته از مثل معروف است «الإنسانُ حَرِيصٌ عَلى ما مُنِعَ: آدمى آزمند چيزى است كه از آنش باز دارند.» (امثال و حكم)

٣٦٥٩/ ٦.