شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٩٣ - نواختن مجنون آن سگ را كه مقيم كوى ليلى بود

اى كه شيران مر سگانش را غلام‌

گفت امكان نيست خامش و السّلام‌

گر ز صورت بگذريد اى دوستان‌

جنّت است و گلستان در گلستان‌

صورت خود چون شكستى سوختى‌

صورت كُل را شكست آموختى‌

بعد از آن هر صورتى را بشكنى‌

همچو حيدر بابِ خيبر بر كنى‌

سُغبه صورت شد آن خواجه سليم‌

كه به دِه مى‌شد به گفتارى سَقيم‌

سوى دام آن تملّق شادمان‌

همچو مرغى سوى دانه امتحان‌

از كرم دانست مرغ آن دانه را

غايتِ حرص است نه جود آن عطا

مرغكان در طمعِ دانه شادمان‌

سوى آن تزوير پرّان و دوان‌

گر ز شادى خواجه آگاهت كنم‌

ترسم اى رهرو كه بى‌گاهت كنم‌

مختصر كردم چو آمد دِه پديد

خود نبود آن دِه ره ديگر گزيد

قرب ماهى دِه به دِه مى‌تاختند

ز آنكه راهِ دِه نكو نشناختند

هر كه در ره بى‌قلاووزى رود

هر دو روزه راه صد ساله شود

هر كه تازد سوى كعبه بى‌دليل‌

همچو اين سر گشتگان گردد ذليل‌

هر كه گيرد پيشه‌اى بى‌اوستا

ريشخندى شد به شهر و روستا

جز كه نادر باشد اندر خافقين‌

آدمى سر بر زند بى‌والدين‌

مال او يابد كه كسبى مى‌كند

نادرى باشد كه بر گنجى زند

مصطفايى كو كه جسمش جان بود

تا كه باشد رحمن عَلَّمَ القُرآن بود

اهل تن را جمله عَلَّم بِالقَلَم‌

واسطه افراشت در بذلِ كرم‌

هر حريصى هست محروم اى پسر

چون حريصان تك مرو آهسته‌تر

اندر آن ره رنج‌ها ديدند و تاب‌

چون عذاب مرغ خاكى در عَذاب‌

سير گشته از ده و از روستا

وز شكر ريز چنان نااوستا