آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٥٧ - باكى از مرگ نيست كه در وقت خود فرامىرسد
ما بودند، نمىمردند و كشته نمىشدند، تا خدا اين حسرت را در دل آنها (كافران) بگذارد، (مرگ و زندگى دست خداست) خدا زنده مىكند و مىميراند و خدا به آنچه انجام مىدهيد، بيناست.»
«قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ»[١]
«بگو! اگر هم در خانههاى خود بوديد، آنهايى كه كشته شدن بر آنها مقرّر شده بود، قطعا به سوى آرامگاه خود بيرون مىآمدند.»
«فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتالُ إِذا فَرِيقٌ مِنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللَّهِ أَوْ أَشَدَّ خَشْيَةً وَ قالُوا رَبَّنا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتالَ لَوْ لا أَخَّرْتَنا إِلى أَجَلٍ قَرِيبٍ قُلْ مَتاعُ الدُّنْيا قَلِيلٌ وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ لِمَنِ اتَّقى وَ لا تُظْلَمُونَ فَتِيلًا أَيْنَما تَكُونُوا يُدْرِكْكُمُ الْمَوْتُ وَ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُرُوجٍ مُشَيَّدَةٍ»[٢]
«امّا هنگامى كه زمينه جهاد از هر جهت آماده شد و دستور جهاد نازل گرديد، ترس و وحشت يكباره وجود آنها را فراگرفت و زبان به اعتراض در برابر اين دستور گشودند، مىگفتند: خدايا! چرا به اين زودى دستور جهاد را نازل كردى؟ چه خوب بود اين دستور مدّتى به تأخير مىافتاد! بگو! اين زندگى فانى و بىارزش است، ولى جهان ابدى براى پرهيزگاران باارزشتر است، بهخصوص اينكه پاداش خود را بهطور كامل خواهند يافت و كمترين ستمى به آنها نمىشود، درحالىكه در هر كجا باشيد، مرگ به دنبال شما مىشتابد و بالاخره روزى شما را در كام خود فروخواهد برد، حتّى اگر در برجهاى محكم باشيد.»
«أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ اسْتَجابُوا لِلَّهِ وَ الرَّسُولِ مِنْ بَعْدِ ما أَصابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَ اتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ الَّذِينَ قالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزادَهُمْ إِيماناً وَ قالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَ نِعْمَ الْوَكِيلُ فَانْقَلَبُوا بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ لَمْ يَمْسَسْهُمْ سُوءٌ وَ اتَّبَعُوا رِضْوانَ اللَّهِ وَ اللَّهُ ذُو فَضْلٍ عَظِيمٍ»[٣]
«البتّه كه خداوند اجر مؤمنان را ضايع نمىكند؛ آنها كه دعوت خدا و پيامبر را اجابت كردند و پس از آن هر جراحاتى كه روز احد پيدا كردند (آماده شركت در جنگ ديگر بودند)، از ميان افراد براى آنها كه نيكى كردند و تقوا پيش گرفتند (با اخلاص در ميدان جنگ حاضر شدند)، پاداش بزرگى خواهد بود. اينها همان كسانى بودند كه جمعى از مردم گفتند: لشگر دشمن اجتماع كرده و آماده
[١] - آل عمران( ٣) آيه ١٥٤.
[٢] - نساء( ٤) آيه ٧٨- ٧٧.
[٣] - آل عمران( ٣) آيه ١٧٤- ١٧١.