آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٨٢٩ - گسترش دانش

گسترش دانش:

«يا أَيُّهَا الرَّسُولُ بَلِّغْ ما أُنْزِلَ إِلَيْكَ مِنْ رَبِّكَ»[١]

«اى پيامبر! آن‌چه را از طرف پروردگارت نازل شده است، (به مردم) برسان. سپس براى تأكيد بيشتر اخطار مى‌كند كه «اگر از اين كار خوددارى كنى (كه هرگز نمى‌كرد) رسالت خود را تبليغ نكرده‌اى!»

آن‌گاه به پيامبر كه گويا از واقعه خاصّى اضطراب و نگرانى داشته، دل‌دارى مى‌دهد و مى‌گويد: از مردم در اداى اين رسالت وحشتى نداشته باش، زيرا «خداوند تو را از خطرات آن‌ها نگاه خواهد داشت»، و در پايان آيه به عنوان يك مجازات به آن‌هايى كه اين رسالت را انكار كنند و از روى لجاجت، كفر ورزند مى‌فرمايد: «خداوند كافران را هدايت نمى‌كند». راستى چه مسئله مهمّى در ماه‌هاى آخر عمر پيامبر- هفتاد روز به رحلت وى مانده- مطرح بوده كه در اين آيه مساوى با عدم تبليغ رسالت شمرده شده؟! در كتاب‌هاى مختلف شيعه و سنّى روايات زيادى به صراحت مى‌گويد اين آيه درباره تعيين جانشين پيامبر ٦ و سرنوشت آينده مسلمين در غدير خم نازل شده است، نه آن‌طورى كه مؤلف اين كتاب فرموده است، درباره نشر و گسترش علم باشد، زيرا با صدر و ذيل آيه و با نقل مفسّران و محدّثان بزرگ فريقين نمى‌سازد- م.»

«وَ أَمَّا السَّائِلَ فَلا تَنْهَرْ وَ أَمَّا بِنِعْمَةِ رَبِّكَ فَحَدِّثْ»[٢]

«و امّا سؤال‌كننده را از خود مران و نعمت‌هاى پروردگارت را بازگو كن!»

«فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ»[٣]

«چرا از هر گروهى از آنان طايفه‌اى كوچ نمى‌كند (و طايفه‌اى در مدينه بماند)، تا در دين و معارف و احكام اسلام آگاهى يابند و به هنگامى كه ياران مجاهدشان از ميدان بازگشتند، احكام الهى را به آنها تعليم دهند و از مخالفت با آن انذارشان نمايند، باشد (كه اين برنامه موجب شود) كه آنها از مخالفت خدا بپرهيزند.»

[١] - مائده/ ٦٧.

[٢] - ضحى( ٩٣) آيه‌هاى ١٠- ١١.

[٣] - توبه( ٩) آيه ١٢٢.