آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٧٠٩ - ٢ - تلاش جسمى
اللَّهِ اثَّاقَلْتُمْ إِلَى الْأَرْضِ أَ رَضِيتُمْ بِالْحَياةِ الدُّنْيا مِنَ الْآخِرَةِ فَما مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا فِي الْآخِرَةِ إِلَّا قَلِيلٌ إِلَّا تَنْفِرُوا يُعَذِّبْكُمْ عَذاباً أَلِيماً وَ يَسْتَبْدِلْ قَوْماً غَيْرَكُمْ وَ لا تَضُرُّوهُ شَيْئاً وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ إِلَّا تَنْصُرُوهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللَّهُ إِذْ أَخْرَجَهُ الَّذِينَ كَفَرُوا ثانِيَ اثْنَيْنِ إِذْ هُما فِي الْغارِ إِذْ يَقُولُ لِصاحِبِهِ لا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنا فَأَنْزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَيْهِ وَ أَيَّدَهُ بِجُنُودٍ لَمْ تَرَوْها وَ جَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِينَ كَفَرُوا السُّفْلى وَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيا وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ انْفِرُوا خِفافاً وَ ثِقالًا وَ جاهِدُوا بِأَمْوالِكُمْ وَ أَنْفُسِكُمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ذلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُونَ لَوْ كانَ عَرَضاً قَرِيباً وَ سَفَراً قاصِداً لَاتَّبَعُوكَ وَ لكِنْ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُ».[١]
و همچنين: «وَ قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ قُلْ نارُ جَهَنَّمَ أَشَدُّ حَرًّا لَوْ كانُوا يَفْقَهُونَ»[٢]،
«ما كانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَ مَنْ حَوْلَهُمْ مِنَ الْأَعْرابِ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ وَ لا يَرْغَبُوا بِأَنْفُسِهِمْ عَنْ نَفْسِهِ ذلِكَ بِأَنَّهُمْ لا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَ لا نَصَبٌ وَ لا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لا يَطَؤُنَ مَوْطِئاً يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَ لا يَنالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهِ عَمَلٌ صالِحٌ».[٣]
[١] - توبه( ٩) آيههاى ٣٨- ٤٢: اى كسانى كه ايمان آوردهايد! چرا هنگامى كه به شما گفته مىشود در راه خدا و به سوى ميدان جهاد حركت كنيد، سستى و سنگينى به خرج مىدهيد؟ آيا به اين زندگى دنيا، اين زندگى پست و زودگذر و ناپايدار، به جاى زندگى وسيع و جاويدان آخرت راضى شديد؟ با اينكه فوائد و متاع زندگى دنيا در برابر زندگى آخرت يك امر ناچيزى بيش نيست، اگر شما به سوى ميدان جنگ حركت نكنيد، خداوند به عذاب دردناكى مجازاتتان خواهد كرد، خداوند گروهى غير از شما( از افراد باايمان و مصمّم و مطيع فرمان خود را) به جاى شما قرار خواهد داد، و از اين رهگذر هيچگونه زيانى نمىتوانيد به خداوند و آيين پاك او وارد كنيد. خداوند بر هرچيزى تواناست، اگر شما او را يارى نكنيد، خداوند او را يارى خواهد كرد، در آن هنگامى كه كافران او را بيرون كردند.( سپس مىگويد:) اين درحالى بود كه او دومين نفر بود، هنگامى كه دو نفرى به غار پناه بردند، در آن موقع( ترس و وحشت همسفر پيامبر را فراگرفت) به همسفرش فرمود: غم مخور خدا با ماست، در اين هنگام خداوند روح آرامش و اطمينان را بر او( پيامبر) فرستاد و او را با لشكرهايى كه نمىتوانستيد ببينيد، يارى كرد و گفتار و هدف كافران را پايين قرار داد و سخن خدا و آيين او بالا و پيروز است، خداوند هم قادر است و هم دانا، در راه خدا با اموال و جانها جهاد كنيد، اين به نفع شماست اگر بدانيد، اگر غنيمتى آماده و سفرى نزديك بود، به خاطر رسيدن به متاع دنيا دعوتت را اجابت مىكردند، لكن اكنون كه راه دور و پرمشقّت است، سستى مىكنند و بهانه مىآورند.
[٢] - توبه( ٩) آيه ٨١: و به آنها گفتند: در اين گرماى سوزان تابستان به سوى ميدان جنگ حركت نكنيد، به آنها بگو: آتش سوزان جهنّم از آن گرمتر و سوزانتر است، اگر بفهمند.
[٣] - توبه( ٩) آيه ١٢٠: مردم مدينه و باديهنشينانى كه در اطراف اين شهر( كه مركز اسلام است) زندگى مىكنند، حق ندارند از رسول خدا ٦ تخلف جويند و نه حفظ جان خود را بر حفظ جان او مقدّم دارند، اين به خاطر آن است كه هيچگونه تشنگى به آنها نمىرسد و در هيچ نقطه خطرناك و ميدان پرمخاطرهاى كه موجب خشم و ناراحتى كفّار است، قرار نمىگيرند و هيچ ضربهاى از دشمن بر آنها وارد نمىشود، مگر اينكه در ارتباط با آن، عمل صالحى براى آنها ثبت مىشود.