پيامبر ٦ از جا برخاست و سعد بن عباده و معاذ بن جبل نيز برخاستند و به همراه آن حضرت رفتند، كودك را بلند كرد، درحالى‌كه جان مى‌داد و روحش از قفس تن بيرون مى‌شد. اشك از چشمان پيامبر ٦ سرازير شد، سعد عرض كرد: يا رسول اللّه! شما ديگر چرا گريه مى‌كنيد؟

فرمود: «اين مهر و رحمتى است كه خداوند در دل‌هاى بندگانش قرار داده است، و به راستى كه خداوند به بندگان رحمدلش، رحم و بخشش مى‌كند».[١]

و همين رويداد عينا اتفاق افتاد، موقعى كه «سعد بن عباده گله كرد و گله و شكواى او را به پيامبر ٦ رساندند، رسول خدا ٦ با عبد الرّحمن بن عوف و سعد بن ابى وقاص و عبد اللّه بن مسعود به عيادت وى رفتند، وقتى كه پيامبر ٦ بر او وارد شد، او را درحال بيهوشى و اغماء ديد، پرسيد: تمام كرده است؟ عرض كردند: نه يا رسول اللّه! رسول خدا ٦ گريه كرد و چون حاضران گريه رسول خدا ٦ را ديدند، آنها نيز گريستند؛ آن‌گاه پيامبر ٦ فرمود: آيا نشنيده‌ايد كه خدا به خاطر اشك چشم و حزن قلبى، كسى را عذاب نمى‌كند، ولى به خاطر اين (اشاره به زبان مباركش كرد) عذاب مى‌كند و يا مورد لطف قرار مى‌دهد!»[٢]

با اين همه زنده‌ترين و عميق‌ترين احساسات آن حضرت در چنين موارد عادى و معمولى به هيجان درنمى‌آمد، البتّه اهتمام آن بزرگوار به نجات مردم و رنج و آلامى كه در وقت مشاهده گمراهى آنان احساس مى‌كرد، تأثير دردناكى بر دل آن حضرت داشت، و قرآن كريم خطاب به وى مى‌گويد: «لَعَلَّكَ باخِعٌ نَفْسَكَ أَلَّا يَكُونُوا مُؤْمِنِينَ».[٣]

و همان‌طورى كه عواطف رقيق پيامبر ٦ به اين ارزش‌هاى والا متوجّه بود، مى‌بينيم كه از سوى ديگر متوجّه چيزى بود كه از خود آن حضرت نقل كرده‌اند: «نور چشم مرا در نماز قرار

[١] - ر ك: صحيح مسلم: ٢/ ٦٣٥، حديث ٩٢٣؛ مستدرك الوسائل: ٢/ ٣٨٦؛ صحيح بخارى: ١/ ٤٣١، حديث ١٢٢٤، و ٦/ ٢٤٥٢، حديث ٦٢٧٩؛ مسكن الفؤاد شهيد ثانى: ص ٩٥؛ صحيح ابن حبّان: ٢/ ٢٠٨، حديث ٤٦١؛ مجمع الزّوائد: ٣/ ١٨؛ سنن كبرا بيهقى ٤/ ٦٥، حديث ٦٩٢١ و ٦٩٤١؛ بحار الأنوار: ٧٩/ ٩١؛ سنن ابى داود: ٣/ ١٩٣، حديث ٣١٢٥؛ السّنن الكبرا:

١/ ٦١٢، حديث ١٩٩٥.

[٢] - ر ك: منابع قبلى، المعتبر محقّق حلّى: ١/ ٣٤٤؛ الذّكرا، شهيد اوّل، ص ٧٠، مسكن الفؤاد: ص ٩٥.

[٣] - شعراء( ٢٦) آيه ٣: گوئى مى‌خواهى جان خود را به خاطر اين‌كه آنها ايمان نمى‌آورند، از شدّت اندوه بر باد دهى!