آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٣٦٢ - ٣ - نظام توجيه قرآنى و جايگاه كيفر الهى
به نوح و پسرانش مبارك باد مىگويد و مىفرمايد: «از ميوهها برداشت كنيد و زياد استفاده كنيد، و زمين را پر كنيد.»[١]
و آيا ايمان و اعتراف ابراهيم نسبت به اراده الهى بهجز خيرات زمين به عنوان پاداش پذيرفته شده است؟ «به ذاتم سوگند مىخورم، پروردگار مىگويد، همانا من به خاطر اينكه تو اين كار را كردى و تنها پسرت را نگاه نداشتى، به تو مبارك باد ويژه مىگويم، و نسل خود را هرچه بيشتر همچون ستارگان آسمان و شنهاى كنار دريا زياد كن! تا نسل تو درب دشمنانش را وارث گردد.»[٢]، و از آن زمان اين افكار در نزد اولاد حضرت ابراهيم مأنوس گرديد، و همين افكار جوهر عمل سلام و مبارك باد شد، و از اينرو اسحاق به يعقوب با اين عبارات تبريك گفت: «بايد خداوند از بخشش آسمان و از چربى زمين و زيادى گندم و شراب به شما بدهد تا اجتماعات تو را بپرستند و قبايل تو را سجده كنند.»[٣]
و نيز پروردگار به اسرائيل (يعقوب) مىگويد: «ميوه بده، و افزون كن، امّت و جماعت امّتها از تو باشند و پادشاهان از صلب تو بيرون خواهند آمد، و زمين را كه به ابراهيم و اسحاق دادم به تو مىدهم و پس از تو به ذرّيه تو بخشندهترين زمين را خواهم داد.»[٤]
و سرانجام به موسى ٧ مىرسيم كه هرگز كارى نمىكند، جز رشد دادن خود هدف تا فرزندان اسرائيل را پند دهد و به ايشان اين دعوت الهى را منتقل مىكند: «و شما پروردگار، يعنى خدايتان را مىپرستيد، و او به نان و آبتان بركت مىدهد و بيمارى را از بين شما برطرف مىكند، در سرزمين تو سقطكننده جنين و نازا نخواهد بود، ايّام خودت را كامل كن، هيبت و جلال مرا پيش از خودت بفرست و بر تمام قبايل و بر تمام جوامعى كه برايشان وارد مىشوى، سخت بگير تا از ميان بردارى ...»[٥]. آنگاه در مرحله ديگرى مىگويد:
«هرگاه در واجبات من حركت كرديد و وصيتهاى مرا پاس داشتيد و آنها را به كار بستيد، در آن حال باران شما را مىدهم و زمين غلّهاش را عطا مىكند و درختان باغها ميوههايشان را مىدهند و محصول كشاورزى شما به چيدن مىرسد و چيدهها به كشت مىپيوندد، پس نانتان
[١] - سفر تكوين، اصحاح سوم: ٩/ ١.
[٢] - همان: ٢٢/ ١٦/ ١٧.
[٣] - ر ك: سفر تكوين، اصحاح: ٢٧، جمله ٢٨- ٢٩.
[٤] - همان: ٣٥/ ١١- ١٢.
[٥] - سفر خروج: ٢٣/ ٢٥- ٢٧.