آيين اخلاق در قرآن (ترجمه دستور الأخلاق فى القرآن) - دراز، محمد بن عبد الله؛ مترجم محمد رضا عطائي - الصفحة ٢٨ - مقدمه به قلم استاد
آغاز، راه آسانى را طى نكرد، بلكه ترجيح داد از همان ابتدا راه دانشگاهى را بپيمايد و مسيرى را برگزيند كه دانشجويان فرانسوى مىرفتند و خودشان را بهطور بنيادى براى دانشگاه آماده مىساختند. از اينرو، براى دريافت درجه ليسانس، درس فلسفه، منطق، اخلاق، روانشناسى و جامعهشناسى از استادان دانشگاه سوربون و دانشكده دى فرانس، به جمع دانشجويان سوربون پيوست و از استادانى همچون ماسينيون، ليفى بروفنسال، لوسن، فالون و فوكونيه بهره جست.
و ما نتيجه اين ساختار بنيادين علمى را در رساله او مشاهده مىكنيم كه تنها به بيان جهت مورد نظر اسلام نپرداخته؛ بلكه با مقايسه با نظرات انديشمندان و فلاسفه، آنها را توضيح مىدهد و هيچ مطلبى را فروگذار نكرده، مگر اينكه نظر يكى از دانشمندان غرب و يا يكى از برترين نظريات را در كنار آن آورده است و آنگاه قصور يا اشتباهى را كه در اين نظريّه وجود داشته بيان مىكند و به دنبال آن به بيان كمال نظريّه اخلاقى قرآن كريم مىپردازد.
نوشتن اين رساله، حدود شش سال به طول انجاميد. و پس از پايان حمله به فرانسه در سال (١٩٤١ م) اين دانشمند بزرگ شروع به نوشتن اين رساله كرد و پس از اينكه يك سال را در شهر «بوردو»، در جنوب غربى فرانسه، گذراند- موقعى كه سپاهيان نازى به پايتخت فرانسه نزديك شده بودند و چيزى نمانده بود كه پايتخت سقوط كند- دوباره به پاريس بازگشت، و اگر ما آن پنج سالى را كه استاد براى آشنايى با روش علوم در غرب و دريافت درجه ليسانس پيش از آن گذرانده بود، بر اين شش سال اضافه كنيم، در حقيقت فاصله بين آمادهسازى و تأييد مدرك وى، يازده سال طول كشيده است. و اين زمان، مدّت زيادى نيست هنگامى كه ما پيامدهاى سالهاى دشوار جنگ و مشكلات مالى و جانى را كه اين جنگ درپى داشت- كه استاد نيز از سختىهاى آن در امان نبوده و از طرفى احتمال بود كه ايشان از خانواده بزرگى كه همراهشان در غربت بودند، دور بيفتد- در نظر آوريم. خاطرنشان مىكنم كه ايشان- در خلال هجوم متّحدين براى آزادسازى فرانسه- ناگزير بود مدّت زيادى را با اعضاى خانواده در پناهگاه زيرزمينى به سر ببرد و در آنجا اوراقى را كه سخت به آنها دلبستگى داشت، گرد مىآورد و در ميان سلاحهاى جنگى كه اطراف او را محاصره كرده بود، در روشنايى شمع يا چراغ كمنورى سرگرم آن اوراق بود.
سرانجام دفاع از رساله در برابر جمعى كه از پنج تن از اساتيد سوربون و دانشكده «دى فرانس» تشكيل شده بود، در تاريخ (١٥/ ١٢/ ١٩٤٧ م) پايان يافت.