بر ما لازم است كه از اولياى امورمان‌[١] اطاعت كنيم. «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَ أَطِيعُوا الرَّسُولَ وَ أُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ»[٢] ولى به شرط آن‌كه دستوراتى كه مى‌دهند، مطابق با شرع باشد! ولى اگر اين مشروعيّت مورد اختلاف بود، بايستى در مورد اختلاف، حكميّت را به كتاب خدا و سنّت رسول خدا واگذاريم. «فَإِنْ تَنازَعْتُمْ فِي شَيْ‌ءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَ الرَّسُولِ»[٣] مگر اين‌كه امر آنان مخالفت آشكارى با قاعده و قانون الهى داشته باشد، در آن صورت از طرف ما جز صرف ترك و طرد واضح كار ديگرى شايسته نيست. رسول خدا ٦ مطابق روايت عبد اللّه بن مسعود، مى‌فرمايد: «تا وقتى كه فرد مسلمان مأمور به معصيتى نشده است، وظيفه‌اش شنيدن و اطاعت است، چه در كار مورد پسند يا ناپسندش باشد، اما اگر مأمور به انجام معصيتى شد، نبايد گوش دهد و نبايد اطاعت كند.»[٤]

و بالاخره وظيفه ما در برابر برادران دينى وفاى به عقود و قراردادهاست. خداى متعال‌

[١] - در جاى خودش توضيح داده‌ايم كه منظور از اولياى امور ائمه معصومين عليهم السّلام در آيه شريفه است و بس- م.

[٢] - نساء( ٤) آيه ٥٩: اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، اطاعت كنيد خدا را و اطاعت كنيد پيامبر و اولى الامر( اوصياى پيامبر) را.

[٣] - نساء( ٤) آيه ٥٩: اگر در چيزى اختلاف كرديد، آن را به خدا و پيامبر ٦ ارجاع دهيد، اگر ايمان به پروردگار و روز واپسين داريد، اين براى شما بهتر و پايانش نيكوتر است.

[٤] - ر. ك: صحيح بخارى: ٤/ ١٥٧٧، حديث ٤٠٨٥ و صحيح مسلم: ٣/ ١٤٦٩، حديث ١٨٣٩؛ سنن كبرا: ٤/ ٤٣٤، حديث ٧٨٢٩؛ سنن نسائى: ٧/ ١٦٠، حديث ٤٢٠٦، فتح البارى: ١٣/ ١٢٣، حديث ٦٧٢٥. و بخارى از على ٧ نقل كرده است كه« پيامبر ٦ گروهى را به جبهه جنگ فرستاد و مردى از انصار را فرمانده آنها ساخت و دستور داد كه از او اطاعت كنيد و او بر سپاهيان خشم گرفت و گفت: مگر پيامبر ٦ دستور نداد كه از من اطاعت كنيد؟ گفتند: چرا، گفت: من تصميم دارم، وقتى كه هيزم جمع كرديد و آتش برافروختيد، آنگاه داخل آتش برويد. آنها هيزم جمع كردند و آتش افروختند، همين‌كه خواستند داخل آتش شوند، ايستاده بودند به يكديگر نگاه مى‌كردند، يكى از آنها گفت: ما به خاطر فرار از آتش پيرو پيامبر شديم، آيا سزاوار است كه داخل آتش شويم؟ در آن ميان كه ايستاده بودند، ناگاه آتش خاموش و خشم او فرونشست، بعد كه جريان را به پيامبر ٦ گفتند، فرمودند:« اگر داخل آتش رفته بودند، هرگز بيرون نمى‌رفتند. اطاعت تنها در كار نيك است.» رجوع كنيد به صحيح بخارى: ٦/ ٢٦١٢، حديث ٦٧٢٦ و ص ٢٦٤٩، حديث ٦٨٣٠؛ سنن كبراى بيهقى: ٨/ ١٥٦؛ سنن ابى داود: ٣/ ٤٠، حديث ٢٦٢٥؛ مصنف ابن ابى شيبه: ٦/ ٥٤٣، حديث ٣٣٧٠٦؛ مسند احمد: ١/ ١٢٤؛ حديث ١٠١٨؛ مسند ابى يعلى:

١/ ٣٠٩، حديث ٣٧٨؛ فيض القدير: ١/ ٥١٣.