کروِیت: کروِی بودن، همچون گوِی. کره عبارت است از سطح بسته اِی که فاصلهٔ همه نقاط آن از ِیک نقطه ثابتِ درونِی برابر باشد و نِیز بــر حـجـمـِی کـه محدود به چنِین سطحِی است، اطلاق شده است. (١) عنوان ِیاد شده به مناسبت در باب صوم به کار رفته است.

به قول مشهور در رؤِیت هلال ماه، ملاک منطقه زندگِی فرد است و رؤِیت هلال در مناطق دِیگر کفاِیت نمِی کند مگر آنکه آن مناطق نسبت به منطقة زندگِی فرد نقطه شرقِی به شمار روند که رؤِیت هلال در آنها براِی ساکنان مناطق غربِی آنها کفاِیت مِیکند. برخِی قول مشهور را نپذِیرفته و گفته اند: رؤِیت هلال در منطقه اِی براِی ساِیر مناطق کفاِیت مِیکند خواه آن منطقه شرقِی باشد ِیا غربِی برخِی گفته اند مبناِی اِین اختلاف کروِی بودن ِیا مسطح بودن زمِین است. قول مشهور مبتنِی بر کروِیت زمِین است؛ چه اِینکه بر اِین مبنا طلوع ستارگان در مناطق شرقِی پِیش از مناطق غربِی صورت مِیگِیرد؛ چنان که غروب آنها در مناطق غربِی بعد از غروبشان در مناطق شرقِی خواهد بود. بنابر اِین، ممکن است هنگام غروب آفتاب در مناطق شرقِی به دلِیل نزدِیک بودن ماه به خورشِید هلال دِیده نشود؛ در حالِی که در همان لحظه در مناطق غربِی به دلِیل تأخِیر غروب خورشِید و فاصله گرفتن ماه از آن، هلال دِیده شود.

البته بنابر مسطح بودن زمِین، طلوع و غروب در همه مناطق هم زمان اتفاق مِی افتد؛ (٢) لِیکن امروزه مسئله کروِیت زمِین از امور مسلم و بدِیهِی شمرده شده که جاِی هِیچ بحث و اشکالِی در آن نِیست. (٣)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) فرهنگ بزرگ سخن واژه «کره» ^

(٢) ايضاح الفوائد ٢٥٢١ ؛ غاية المراد (حاشية الارشاد) ١/ ٣٣٥ ؛ مسالک الافهام ٢/ ٥٢ ؛ مصباح الهدِی ٨/ ٣٩٦

(٣) رسالة حول مسألة رؤية الهلال / ٢٢ .