فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٥٩
تجارت: اگر کالاِی مورد معامله داراِی مزه و مزه آن در معامله مقصود باشد، با توصِیف کامل کالا، حتِی مزه آن و ِیا با مشاهده و چشِیدن آن، معامله صحِیح است. در صحت معامله با مشاهده بدون چشِیدن ِیا توصِیف کالا، بدون توصِیف مزه آن، اختلاف است. (٧)
دِیات: چنانچه به سبب جناِیتِی قوه چشاِیِی از بِین رود، در اِینکه دِیه کامل ثابت مِیشود ِیا ارش(← ارش)، اختلاف است (← چشاِیِی)
(١) الروضة البهية ١/ ٢٥١.
(٢) ٢٥٢ - ٢٥٣ ؛ مستمسک العروة ١/ ١٢٥ ـ ١٢٦.
(٣) جواهر الکلام ١/ ٨٢ ؛ موسوعة الخوئى ٢/ ٥٩ – ٦٠.
(٤) العروة الوثقى ٣/ ٥٨٦.
(٥) جواهر الکلام ١٦ / ٣٠٠ ـ ٣٠١.
(٦) غنائم الايام ٢١٨/٥ ؛ جواهر الکلام ١٦/ ٣١٧.
(٧) الحدائق الناضرة ١٨/ ٤٨٣.
مژه
مُژه: موهاِی پلک چشم.
از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، قصاص و دِیات سخن گفته اند.
طهارت: در وضو، رساندن آب به زِیر موهاِی صورت، همچون موهاِی ابرو و مژه واجب نِیست. (١)
قصاص: اگر مژه کسِی بر اثر آسِیب وارد شده از سوِی دِیگرِی از بِین برود و پس از آن نروِید، در صورت عمدِی بودن آسِیب، قصاص ثابت مِی شود. (٢)
دِیات: چنانچه بر اثر جناِیتِی، مژه فرد آسِیب دِیده از بِین برود و دوباره نروِید، در ثبوت دِیه ِیا ارش (← ارش) و بنابر اول، در مقدار دِیه سه قول وجود دارد:
(١) در چهار مژه ِیک دِیه کامل و در هر کدام، ِیک چهارم آن ثابت است.(٣)
(٢) در چهار مژه نصف دِیه کامل ثابت است. (٤)
(٣) در صورت آسِیب ندِیدن پلکها، تنها ارش ثابت است و در صورت آسِیب دِیدن آنها، تنها در پلکها دِیه ثابت خواهد بود و در مژه ها نه ارش ثابت است و نه دِیه. بسِیارِی اِین قول را برگزِیده اند.(٥)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) الخلاف ١/ ٧٧ - ٧٨ ؛ المعتبر ١٨/ ١٤٢؛ تحرِیر الاحكام ٧٧/١.
(٢) معالم الدين في فقه آل ياسين ٢/ ٥٦٦ ؛ الدر المنضود (فقعانِی)/ ٣١٤؛ جواهر الكلام ٤٢/ ٣٧٣.
(٣) الخلاف ٢٣٧/٥ ؛ معالم الدِین في فقه آل ِیاسِین ٢/ ٥٨٥.
(٤) المهذب ٢/ ٤٧٦.
(٥) كتاب السرائر ٣/ ٣٧٨ - ٣٧٩ ؛ ارشاد الاذهان ٢/ ٢٣٦ ؛ المهذب البارع ٥/ ٣٠٥ - ٣٠٦ ؛ مسالک
الافهام ٤٠١/١٥ ؛ جواهر الکلام ٤٣/ ١٧٩.