کلاهبردارِی عبارت است از به دست آوردن مال نامشروع از راه فرِیب دادن مردم با جعل امضا مهر، نامه دروغِین، سند سازِی و مانند آنها. از احکام آن در باب حدود و تعزِیرات سخن گفته اند.

حکم: کلاهبردارِی حرام است و حاکم، کلاهبردار را پس از گرفتن اموال به ناحق گرفته شده تعزِیر مِی کند؛ ِیعنِی متناسب با موقعِیت کلاهبردار او را کِیفر مِیکند تا وِی را از تکرار چنِین عملِی بازدارد. بنابر قول مشهور، حد سرقت (برِیدن انگشتان دست) بر او جارِی نمِیگردد.(١) در مقابل، برخِی حدّ سرقت را بر او جارِی دانسته اند. (٢)

جمعِی، معرفِی کلاهبردار به مردم را نِیز از کِیفرهاِی او بر شمرده اند تا مردم او را بشناسند و به دام فرِیبش نِیفتند.(٢)

(١) شرائع الاسلام ٤/ ٩٦١ ؛ المختصر النافع / ٢٢٧ ؛ المهذب ٢/ ٥٥٤ ؛ جواهر الکلام ٤١/ ٥٩٦.

(٢) المقنع / ٤٤٨ : مفاتيح الشرائع ٢/ ٩٧ ؛ هداية الامة ٤٥٥/٨.

(٣) المقنعة / ٨٠٥؛ المراسم العلوية / ٢٦١ ؛ النهاية / ٧٢٢ ؛ كتاب السرائر ٣/ ٥١٢؛ تحرِیر الاحکام ٥/ ٣٨٣ - ٣٨٤.

کلاه خود ← سلاح

کلاه گِیس

کلاه گِیس: گِیسوِی مصنوعِی.

اِین عنوان به مناسبت در بابهاِی طهارت، صلات، حج، نکاح و استفتائات آمده است.

طهارت: در وضو، مسح بر کلاه گِیس صحِیح نِیست. در غسل نِیز واجب است آب به پوست زِیر کلاه گِیس برسد.(١)

صلات: در نماز، پوشاندن کلاه گِیس بر زن واجب نِیست و نماز خواندن با آن جاِیز است. (٢)

حج: گذاشتن کلاه گِیس بر سر در حال احرام براِی زن اشکال ندارد (← قرامل)؛ لِیکن بر مرد حرام و موجب ثبوت کفّاره است. (٣)

نکاح: آِیا پوشاندن کلاه گِیس از نامحرم واجب و بر نامحرم نِیز نگاه کردن به آن حرام است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. (٤)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) مجمع المسائل ٦٥١؛ توضِیح المسائل مراجع ١/ ١٩٩ و ٢٠٢.

(٢) مهذب الاحکام ٥/ ٢٨٦ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣١٩ و ٣٣٨.

(٣) مناسک حج (مراجع)/ ٢٤٧.

(٤) العروة الوثقى ٣١٧/٢ - ٣١٨؛ مستمسک العروة ٥/ ٢٤٩ ؛ موسوعة الخوئي ١٢/ ٨٦.