فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٩٠
فضِیلت: شب و روز مبعث بسِیار با عظمت و شرِیف است؛ از اِین رو، داراِی اعمال و آدابِی وِیژه است؛ از جمله غسل در شب و روز مبعث مستحب است؛ (١) چنان که نماز گزاردن با کِیفِیتِی خاص در شب و روز مبعث مستحب مِی باشد؛ بدِین گونه که دوازده رکعت (شش تا دو رکعتِی) بخواند؛ در شب مبعث در هر رکعت پس از حمد، معوذتِین (سوره هاِی فلق و ناس) را ِیک بار و توحِید را چهار بار بخواند و پس از اتمام نمازها چهار بار اِین ذکر را بگوِید: «لا إله الا الله و الله اكبر و الحمدُ للهِ و سُبحانَ الله ولا حَولَ و لا قُوَّةَ الاَ بالله»، سپس دعا کند. نماز دوازده رکعتِی (شش تا دو رکعتِی) دِیگرِی نِیز در اِین شب وارد شده که قبل از نِیمه شب خوانده مِیشود. در روز مبعث نِیز در هر رکعت پس از حمد، سوره اِی و بنابر رواِیتِی سوره ِیس و بعد از نمازها ذکر مخصوص و دعاِی وارد شده را بخواند.(٢)
روزه گرفتن در روز مبعث مستحب است.(٢)
(١) مصباح المتهجد ٢/ ٨١٤؛ جواهر الکلام ٥/ ٣٦.
(٢) المقنعة / ٢٢٦ ؛ مصباح المتهجد ٢/ ٨١٣ – ٨١٤؛ ذكرى الشيعة ٤/ ٢٨٣ – ٢٨٤.
(٣) جمل العلم و العمل / ٩٦ ؛ الحدائق الناضرة ١٣/ ٣٦٢.
مبعض
مُبَعَّض [ = مُشَقَّص]: برده اِی که بخشِی از او آزاد شده است.
برده مبعّض از اِین جهت که بخشِی از او برده است، حکم عبد (← بردگِی) و از اِین جهت که بخشِی دِیگر از او آزاد است، حکم انسان آزاد را دارد(← آزادِی). از احکام آن در بابهاِی جهاد، نکاح، وصِیت، ارث، شهادات، حدود و قصاص سخن گفته اند.
جهاد: مولا مِیتواند بر برده خود اقامه حد کند؛ لِیکن نسبت به برده مبعّض چنِین حقِی ندارد.(١)
نکاح: مولا حق ندارد برده مبعّض خود را وادار به ازدواج کند؛ چنان که برده مبعّض نِیز نمِیتواند بدون اذن مولا ازدواج نماِید؛ بلکه در ازدواج او رضاِیت هر دو لازم است. (٢)