فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٥٤
و زوجه بگوِید: بِین شش تا نه ماه از زمان دخول گذشته است، به دلِیل احتمال راست بودن گفته زوجه انتساب نوزاد به زوج ممکن است و زوج با علم به عدم انتساب نوزاد به خودش، با لعان او را از خود نفِی مِیکند.(١٠)
اگر زوج علاوه بر نفِی فرزند، به همسرش نسبت زنا نِیز بدهد و بر زنا بِینه اقامه کند، حد قذف از او ساقط مِیشود؛ لِیکن براِی نفِی فرزند باِید لعان کند و در صورت نداشتن بِینه، باِید براِی هر دو سبب، لعان انجام دهد. در اِین فرض، آِیا ِیک لعان کافِی است ِیا باِید دو لعان صورت گِیرد؟ دو احتمال مطرح است. (١١) آِیا نفى ولد فورِی است و در صورت حضور زوج هنگام ولادت، لازم است -با علم به عدم انتساب نوزاد به وِی ـ فرزندِی او را انکار کند و در زمان مقتضِی آن را نزد حاکم اظهار نماِید ِیا اِینکه صرف سکوت و عدم اقرار پس از ولادت، حق او را براِی انکار پس از آن، سلب نمِی کند؟ مسئله محل اختلاف مِیباشد. قول اول منسوب به مشهور است.(١٢)
ب. ملاعن: لعان کننده باِید بالغ، عاقل و مختار باشد و بنابر قول مشهور، مسلمان و آزاد بودن در وِی شرط نِیست. بنابر اِین، لعان از کافر و برده نِیز صحِیح است.(١٣)
لعان فرد لال در صورتِی که بتواند قذف و شهادتهاِی پنج گانه را با اشاره بفهماند، صحِیح است. (١٤)
ج. ملاعنه در زن بلوغ، عقل و کـر و لال نبودن شرط است؛ از اِین رو، اگر زوج، زن نابالغ خود را قذف کند، لعان جارِی نمِی شود؛ بلکه اگر زوجه نابالغ در سنِی باشد که امکان آمِیزش با او باشد، مانند زوجه هشت ساله، بر زوج حد قذف ثابت مِی شود. در غِیر اِین صورت، تعزِیر مِیگردد. اگر زوج، زوجه دِیوانه خود را قذف کند، چنانچه بگوِید: در حال دِیوانگِی مرتکب زنا شده است، تعزِیر مِیشود؛ اما اگر بگوِید در حال عاقل بودن زنا کرده است، حد قذف بر او ثابت مِیشود، لِیکن اجراِی آن در هر دو صورت (نابالغ و دِیوانه بودن منوط به مطالبه زوجه پس از بالغ و ِیا عاقل شدن است که در اِین صورت، زوج مِی تواند با لعان، حد را از خود دفع کند. (١٥)