فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧٥١
١. هر دو در عرض هم به صورت مستقل، ملاک باشند و تحقق هر ِیک کافِی باشد.
٢. ِیکِی از آن دو ملاک باشد و دِیگرِی طرِیق براِی کشف آن.
٣. هر دو با هم -و نه مستقل- ملاک باشند.
پس براِی تحقق سفر هر دو ملاک لازم است. معروف مِیان فقها اِین است که ملاک، پِیمودن هشت فرسخ است؛ خواه به صورت رفت ِیا چهار فرسخ رفت و چهار فرسخ برگشت و تعِیِین مسِیر ِیوم، تنها اماره و طرِیق براِی مسافت هشت فرسخ است، موضوعِیت براِی حکم (قصر) ندارد. بنابر اِین، در صورتِی که سفر ِیک روز طول بکشد؛ لِیکن هشت فرسخ پِیموده نشود، سفر شرعِی تحقق پِیدا نمِیکند و چنانچه در کمتر از ِیک روز هشت فرسخ طِی شود، سفر محقق و نماز قصر مِیگردد.(٣)
به تصرِیح برخِی، در صورت شک در پِیماِیش هشت فرسخ و عدم امکان علم به آن سِیر ِیک روز معتدل به لحاظ حرکت و روز کفاِیت مِیکند. (٤)
(١) وسائل الشيعة ٨/ ٤٥١ – ٤٥٥.
(٢) الروضة البهية ١/ ٧٧٩ ؛ الدروس الشرعية ٢٠٩/١ ؛ مسالك الافهام ١/ ٣٣٩.
(٣) موسوعة الخوئي ٢٠/ ١٣ ؛ بحوث في الفقه (صلاة المسافر) ٤ - ٨ ؛ کتاب الصلاة (حائرِی) ٥٨٩ ؛ فقه الصادق ٦/ ٣٥١.
(٤) رسائل المحقق الكركي /١٢٢١ ؛ كتاب الصلاة (حائرِی)/ ٥٨٩ ؛ تقرير بحث السيد البروجردي ٢/ ٤٠٤.
مسيس
مَسِیس: کناِیه از آمِیزش.
قرآن کرِیم درباره کفاره ظهار مِیگوِید: کفاره باِید قبل از آنکه تماسِی صورت گِیرد، داده شود: (... فَتَحريرُ رَقَبَةٍ مِن قَبلَ أَنْ يَتَماسًا).(١)
کاربرد واژه مسِیس در کلمات فقها در باب ظهار، برگرفته از اِین آِیه شرِیفه و کناِیه از آمِیزش با همسر است. (٢)
برخِی گفته اند: مقصود از تماس در آِیه شرِیفه اعم از آمِیزش و دِیگر استمتاعات، از قبِیل بوسِیدن و لمس کردن از روِی شهوت است.(٣) بدِین جهت، در حلال بودن ساِیر استمتاعات غِیر از آمِیزش قبل از کفاره دادن، اختلاف است. (٤)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
(١) مجادله / ٣ و ٤.
(٢) کتاب السرائر ٢/ ٧١١.
(٣) الخلاف ٤/ ٥٣٩.
(٤) مختلف الشيعة ٧/ ٤٢٤.
مَسِیل ← دره