حکم: کم فروشِی حرام، بلکه از گناهان بزرگ شمرده شده و سوره اِی از قرآن کرِیم به نام «مُطفّفِین» (کم فروشان) به اِین امر اختصاص ِیافته است. خداوند در آغاز اِین سوره، کم فروشان را با شدت تهدِید کرده و مِی فرماِید: «واِی بــر کــم فروشان؛ همانان که وقتِی براِی خود پِیمانه مِی کنند، حق خود را به طور کامل مِیگِیرند؛ اما هنگامِی که مِیخواهند براِی دِیگران، پِیمانه ِیا وزن کنند کم مِیگذارند.(٢)

آِیا عنوان کم فروشِی، عنوانِی مستقل، از عناوِین محرمات است ِیا حرمت آن از اِین رو است که از مصادِیق اکل مال به باطل (←اکل به باطل) مِیباشد؟ برخِی، قائل به دِیدگاه دوم شده اند.(٣) در مقابل، بعضِی دِیدگاه نخست را برگزِیده اند. (٤)

حكم معامله: معامله اِی که در آن کم فروشِی صورت گرفته است، ِیا بر کلِی در ذمه واقع شده، ِیا بر کلِی در معِین و ِیا بر عِین خارجِی، در هر سه صورت، معامله ِیا ربوِی است؛ ِیعنِی عوضِین در آن از ِیک جنس اند.

مانند داد و ستد گندم در برابر گندم، و ِیا غِیر ربوِی، مانند داد و ستد گندم در ازاِی مبلغِی پول ِیا جنسِی غِیر گندم.

چنانچه معامله بر وزنِ معلوم کلِی؛ چه کلِی در ذمه و ِیا کلِی در معِین صورت گرفته باشد و وزن کالاِی تحوِیلِی کمتر از چِیزِی باشد که معامله بر آن صورت گرفته است، معامله صحِیح است؛ لِیکن ذمه کم گذار به مقدارِی که کم گذاشته مشغول است و بر عهده او است تا بپردازد. در اِین فرض، تفاوتِی بِین ربوِی بودن و غِیر ربوِی بودن معامله نِیست و در هر دو صورت، معامله محکوم به صحت است. (٥) اگر معامله بر عِین موجود در خارج واقع شود، به ِیکِی از چند صورت زِیر خواهد بود:

١. انشا در معامله بر متصف بودن مبِیع (کالاِی مورد معامله) به صفتِی خاص تعلِیق شود، مانند اِینکه بگوِید: اِین کالاِی موجود را که هزار کِیلو است به تو فروختم.

٢. انشا در معامله معلق بر آن نباشد، لِیکن معامله بر کالاِی موجود معِین، به شرطِ بودن آن به اِین مقدار واقع شود.