فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٧٢
چنانچه ِیابنده بداند در صورت برداشتن لقطه، در آن خِیانت خواهد کرد، برداشتن آن براِی وِی حرام است. (١٠) برخِی در صورت ِیاد شده، قائل به کراهت شدِید شده اند. (١١)
آِیا در صورت خوف خِیانت نِیز برداشتن حرام است ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. برخِی مکروه دانسته اند.(١٢)
برخِی نِیز آن را همچون صورت علم به خِیانت حرام دانسته اند.(١٣)
به قول مشهور، برداشتن لقطه حرم مکه حرام است. (١٤) برخِی حکم به کراهت آن کرده اند. (١٥)
استحباب اِشهاد: بر ِیابنده لقطه مستحب است بر برداشتن آن شاهد بگِیرد و به شاهدان، جنس و بعض اوصاف و خصوصِیات لقطه را بگوِید، مانند جلد، غلاف و ِیا کِیسه اِی که لقطه در آن بوده است. (١٦)
شراِیط مُلتَقِط (ِیابنده): در ِیابنده، اهلِیت اکتساب و تملک ِیا حفظ مال شرط است؛ از اِین رو، برداشتن لقطه توسط کودک و دِیوانه صحِیح است؛ زِیرا اهلِیت اکتساب دارند؛ لِیکن اهلِیت حفظ و تعرِیف ندارند. در اِین صورت ولِی آن دو، عهده دار حفظ مال و تعرِیف آن مِی شود (← تعرِیف). بر اِین اساس، برداشتن لقطه توسط کافر و فاسق نِیز جاِیز است. (١٧)
آِیا در برداشتن لقطه حرم، بلوغ، عقل و عدالت شرط است ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است.(١٨) بنابر شرط بودن، دِیوانه، کودک، کافر و فاسق اهلِیت برداشتن لقطه حرم را ندارند و در صورت برداشتن، احکام لقطه بر آن جارِی نمِی شود. (١٩)
آِیا آزاد بودن نِیز شرط جواز برداشتن لقطه است و برده حق برداشتن آن را ندارد ِیا شرط نِیست و برده مِی تواند آن را بردارد؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور قول دوم است (٢٠) برخِی در خصوص لقطه حرم، آزاد بودن را شرط کرده و براِی برده، برداشتن آن را جاِیز ندانسته اند. (٢١)
انواع لقطه: لقطه به لحاظ احکام آن دو نوع مِیباشد: لقطه حِلّ [= غير حرم مكه] و لقطة حرم.