فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦١٠
مرجئه به اِین معنا شامل همه مخالفان شِیعه به معناِی اعم مِیشود (← مخالف).
دوم، اطلاق بر فرقه اِی خاص است مقابل وعِیدِیه (فرقه اِی از مسلمانان که معتقدند مرتکب گناه کبِیره مؤمن نِیست و در صورت عدم توبه، مخلد در آتش و گرفتار عذابِی بِی پاِیان خواهد بود). در اِینکه مرجئه بنابر اِین اطلاق، چه کسانِی هستند؟ اختلاف است. برخِی گفته اند: مرجئه گروهِی از مسلمانان انـد کــه معتقداند با وجود اِیمان، هِیچ گناهِی زِیان آور نخواهد بود؛ چنان که با کفر هِیچ طاعتِی سودمند نمِی باشد. علت نامِیدن اِین فرقه به مرجئه، اِین اعتقاد است که خداِی تعالِی عذاب مرتکب گناهان را به تأخِیر انداخته است. در اِین که مراد از اِیمان چِیست؟ اختلاف است. برخِی از اِینان گفته اند: اِیمان قول بدون عمل است؛
بنابر اِین، در تحقق اِیمان تصدِیق زبانِی کافِی است. چنان که در تحقق کفر، انکار زبانِی کفاِیت مِیکند. برخِی دِیگر از آنان گفته اند: اِیمان تصدِیق به قلب و زبان است بنابر هر دو دِیدگاه عمل دخالتِی در تحقق اِیمان ندارد؛ از اِین رو، گناه ضررِی به آن نمِیزند. به اعتقاد آنان اِیمان بـه تنهاِیِی سبب نجات است؛ هر چند همه واجبات ترک و همه محرمات انجام شود. (٤) برخِی گفته اند: مرجئه فرقه جبريه است که معتقداند بندگان در افعال خود هِیچ اختِیارِی ندارند. بنابر اِین نظر، علت نام گذارِی آنان به مرجئه، تأخِیر انداختن امر و حکم خداوند نسبت به مرتکبِین گناهان کبِیره و ارتکاب گناهان کبِیره است.(٥) بنابر رواِیتِی، امام صادق عليه السّلام دو بار مرجئه را لعن کردند. از دلِیل دو بار لعن کردن، از آن حضرت پرسِیدند. در پاسخ فرمود: اِین گروه گمان کردند کسانِی که ما را به شهادت رساندند، مؤمن بوده اند. پس لباسهاِیشان به خونهاِی ما آغشته است تا روز قِیامت.(٦) از اِین رو، برخِی در تعرِیف مرجئه گفته اند: اِینان معتقداند صالح و ناصالح، پارسا و فاسق در فضل نزد خداِی تعالِی مساوِی اند، از اِین رو، والِیان فاسق را تملق مِیکردند. بنِی امِیه نِیز مؤِید و مروّج آرا و دِیدگاههاِی آنان مِیان مسلمانان بودند.