فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٨٢
از گناهان کبِیره، اصرار بر صغِیره است.(٩) برخِی در تبِیِین اصرار گفته اند: اصرار بر گناه صغِیره ِیا فعلِی است؛ به معناِی مداومت بر ِیک نوع ِیا انواع گناهان صغِیره بدون توبه و ِیا حکمِی؛ ِیعنِی عزم بر تکرار گناه صغِیره ارتکابِی. بنابر اِین کسِی که مرتکب گناه صغِیره اِی شده و توبه نکرده، لِیکن عزم بر انجام دادن مجدد آن را ندارد، مصر به شمار نمِی رود.(١٠)
برخِی ارتکاب گناه صغِیره، بدون توبه از آن را نِیز مصداق اصرار دانسته اند.(١١)
احکام و آثار
گناه و وجوب اجتناب: اجتناب از همه گناهان بر مکلّف؛ ِیعنِی شخص عاقل بالغ واجب است. (١٢)
گناه و عدالت: بدون شک، عدالت (← عدالت) با ارتکاب گناه کبِیره و ِیا اصرار بر گناه صغِیره، زاِیل مِی شود. آِیا ارتکاب گناه صغِیره بدون اصرار، موجب زوال عدالت مِیشود ِیا نه؟ مسئله محل اختلاف است. مشهور قول دوم مِی باشد. از جمعِی از قدما قول نخست، نقل شده است. (١٣)
گناه و توبه: توبه از هر گناهِی، اعم از صغيره و كبيره واجب است (١٤) و با تحقق توبه عدالتِ زاِیل شده بر اثر گناه باز مِی گردد. (١٥)
از غسلهاِی مستحب، غسل توبه است (١٦) (← غسل توبه). بعضِی، غسل توبه را به ارتکاب گناهان کبِیره اختصاص داده اند (١٧) (← توبه).
گناه و امر به معروف و نهِی از منکر: نهِی از منکر (کار حرام و گناه) همچون امر به معروف، با وجود شراِیط آن واجب است (← امر به معروف و نهِی از منکر)، همنشِینِی با اهل گناه در مجالس گناهشان،(١٨) تشوِیق دِیگران به گناه (١٩) و نِیز ِیارِی رساندن دِیگرِی برگناه حرام است (← قاعده اعانت بر اثم).
اظهار ناخشنودِی از فعل معصِیت در برابر مرتکب شونده، در صورت امکان واجب است؛ (٢٠) چنان که صبر در معصِیت، به معناِی صِیانت و خوددارِی از ارتکاب آن واجب مِی باشد. (٢١)