مارمولک خزنده اِی است شبِیه سوسمار که بسِیار تند حرکت مِیکند و انواع گوناگون دارد. از آن به مناسبت در بابهاِی طهارت، حج، تجارت و اطعمه و اشربه سخن گفته اند.

در فقه، به مناسبت برخِی انواع مارمولکها نام برده شده اند، همچون عظاِیه (← عظاِیه)، سام ابرص (← ســام ابرص)، وزغ (← وزغ) و سقنقور (← سقنقور). البته سوسمار که در عربِی بدان ضَبّ گوِیند از مارمولک بزرگ تر است (← سوسمار).

مارمولک هرچند حرام گوشت و خوردن آن حرام است،(١) لِیکن چون خون جهنده (←خون) ندارد مردار و به قول مشهور، فضلۀ آن پاک مِیباشد.(٢)

اگر مارمولک در چاه آب بِیفتد، سه دلو از آب چاه کشِیده و دور رِیخته مِیشود و براِی افتادن پوست مارمولک که در حال حِیات از آن جدا شده، ِیک دلو آب کشِیده مِیشود(٣) (← آب چاه).

در اِینکه کشتن مارمولک در حال احرام حرام است و کفاره دارد ِیا نه مسئله محل اختلاف است. (٤)

خرِید و فروش مارمولک در صورت نداشتن منفعت حلالِ درخور توجه نزد عقلا صحِیح نِیست. (٥)

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(١) توضِیح المسائل مراجع ٢/ ٦٠٣.

(٢) بحار الانوار ٨٠/ ٧٠ ؛ استقصاء الاعتبار ١/ ٣٠٦ ؛ رساله استفتائات (منتظرِی) ٣/ ٢٥ ؛ موسوعة الخوئي ٢/ ٣٨٧.

(٣) مجمع الرسائل / ٢٩ – ٣٠.

(٤) مناسک حج (مراجع) ١٩٥.

(٥) جواهر الکلام ٢٢/ ٣٤.

مارن

مارِن: نرمِی بِینِی.

از احکام آن در باب قصاص و دِیات سخن گفته اند.