فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٥٠
چنانچه محتکر جنس را با قِیمت گران عرضه کند، در صورتِی که گرانِی به حد اجحاف برسد، به قول جمعِی، حاکم شرع مِیتواند تعِیِین نرخ کند و به قولِی، مِیتواند بدون تعِیِین نرخ، محتکر را به کاهش قِیمت ـ تا حد رفع اجحاف- وادار سازد(٦) (← احتکار)
(←تورم) (← قِیمت)
(١) مجمع المسائل ٣/ ١٦٣.
(٢) جواهر الكلام ٨/ ١٩٤ ؛ العروة الوثقى ٢/ ٣٥٠ ؛ مستمسک العروة ٤/ ٣٢٥.
(٣) جواهر الکلام ١٧/ ٢٥٧؛ مستمسک العروة ١٠ / ٨١.
(٤) المبسوط ١ / ٣٠٠ .
(٥) النهاية / ٣٧٤ .
(٦) کتاب المكاسب ٤/ ٣٧٣.
گربه
گربه: حِیوان معروف خانگِی.
از احکام آن در بابهاِی طهارت صلات، تجارت، اجاره، وقف و دِیات سخن گفته اند.
طهارت: گربه پاک، لِیکن از حرام گوشتان(١) و بول و غائط آن نجس است. (٢)
سؤر (← سؤر) گربه پاک است و بنابر قول جمعِی، خوردن آن بر خلاف سؤر دِیگر حِیوانات، مکروه نِیست. (٣)
به قول مشهور قدما، چاهِی که گربه در آن افتاده و مرده باشد، با کشِیدن چهل دلو آب از آن پاک مِیشود(٤) (← آب چاه)
صلات: نماز گزاردن در لباس تهِیه شده از پوست ِیا موِی گربه؛ خواه آمِیخته با پوست ِیا موِی حِیوانِی دِیگر باشد ِیا نه. باطل است؛ بلکه بنابر قول مشهور، بودن آن، حتِی در حد تار موِیِی همراه نمازگزار و نِیز آغشته بودن لباس ِیا بدن به عرق ِیا آب دهان گربه موجب بطلان نماز است.(٥)
تجارت: به قول مشهور، خرِید و فروش گربه جاِیز است؛(٦) چنان که اجاره دادن آن براِی دفع موش و غِیر آن جاِیز است. (٧)
وقف: وقف هر حِیوانِی که منفعت حلال داشته باشد، از جمله گربه، صحِیح است.(٨)
دِیات: به تصرِیح برخِی، کشتن گربه جاِیز نِیست؛ مگر گربه وحشِی و درنده که کشتن آن با هدف دفاع از خود جاِیز است.(٩) آِیا حفظ گربه اِی که عادتش حمله به انسان و صدمه زدن به او است، بر مالکش واجب است و در صورت کوتاهِی، ضامن صدمات آن مِیباشد ِیا نه؟ مسئله اختلافِی است. (١٠)