فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٢٦٤
گشنِیز
گشنِیز: گِیاهِی علفِی، ِیکساله و کاشتنِی از خانواده جعفرِی.
از آن به مناسبت در باب نکاح نــام برده اند.
مستحب است عروس در هفته نخست عروسِی، از خوردن گشنِیز، شِیر، سرکه و
سِیب ترش خوددارِی کند. برخِی رواِیات علت آن را چنِین بِیان کرده اند که خوردن اِین چهار چِیز موجب عقيم شدن و به سردِی گراِیِیدن رحم زن مِیشود.(١)
(١) المهذب البارع ٣/ ١٨٩ ؛ وسائل الشيعة ٢٠/ ٢٥٠ ؛ العروة الوثقى ٥/ ٤٩١.
گشودن
گشودن: باز کردن.
از احکام مرتبط با آن در باب طهارت و صلات سخن گفته اند.
طهارت: مستحب است هنگام شستن صورت در وضو، چشمها باز باشد.(١)
در تِیمم مستحب است هنگام زدن دستها بر خاک انگشتان گشوده باشد. (٢)
کسِی که مِیت را در قبر مِیگذارد، مستحب است دکمه هاِی لباسش را باز کند؛(٣) چنان که باز کردن گره هاِی کفن پس از گذاشتن مِیت در قبر مستحب است.(٤)
پس از دفن مِیت، مستحب است حاضران دستهاِی خود را با انگشتان گشوده بر قبر نهند.(٥)
صلات: ناتوان از به جا آوردن رکوع و سجود بنابر مشهور باِید براِی آن دو با سر اشاره کند و در صورت عدم امکان آن، با بستن و باز کردن چشم، آن دو را به جا آورد؛ بدِین گونه که به قصد رکوع(← رکوع) ِیا سجود (← سجود)، چشمهاِی خود را مِی بندد و به قصد بلند شدن از آن، آنها را باز مِیکند. (٦)
در نماز در حال قِیام، پاها نباِید بِیش از حد متعارف -که از عنوان اِیستادن خارج گردد- باز باشد. برخِی باز کردن بِیش از ِیک وجب را جاِیز ندانسته اند؛ لِیکن باز کردن به اندازه سه انگشت باز تا ِیک وجب براِی مرد مستحب است(← قِیام).
مستحب است نماز گزار در حال تکبِیرة الاحرام قِیام، تشهد و قنوت انگشت شست دست را باز نگه دارد و ساِیر انگشتان را به هم بچسباند (← انگشت).